W przeciwieństwie do niektórych alergii, nietolerancje pokarmowe w większym stopniu nie zagrażają życiu. Mogą one jednak stanowić problem i być źródłem dyskomfortu dla osób, które się z nimi borykają. Nietolerancja pokarmowa i wrażliwość są niezwykle powszechne, a liczba ludzi, których dotykają wydaje się stale rosnąć <\/strong>(1).<\/p>\n\n\n\n

Szacuje się, że do 20% światowej populacji może mieć różnego rodzaju nietolerancje pokarmowe (2). Nietolerancja pokarmowa i wrażliwość mogą być trudne do zdiagnozowania ze względu na szerokie spektrum objawów. W artykule tym dokonano przeglądu najczęstszych rodzajów wrażliwości i nietolerancji pokarmowych, związanych z nimi objawów i żywności, której należy unikać.<\/p>\n\n\n\n

Czym jest nietolerancja pokarmowa?<\/a><\/li>
Objawy nietolerancji pokarmowej<\/a><\/li>
Nietolerancja nabia\u0142u i laktozy<\/a><\/li>
Nietolerancja glutenu<\/a><\/li>
Nietolerancja kofeiny<\/a><\/li>
Nietolerancja salicylan\u00f3w<\/a><\/li>
Nietolerancja histaminy<\/a><\/li>
FODMAP<\/a><\/li>
Nietolerancja siarczan\u00f3w<\/a><\/li>
Nietolerancja fruktozy<\/a><\/li><\/ul><\/div><\/div>
<\/p>\n\n\n\n <\/a>
Czym jest nietolerancja pokarmowa?<\/h2>\n\n\n\n
Termin \"nadwrażliwość pokarmowa\" odnosi się zarówno do alergii pokarmowych, jak i nietolerancji pokarmowych. Nietolerancja pokarmowa to nie to samo, co alergia pokarmowa, chociaż niektóre z objawów mogą być podobne. W rzeczywistości może być trudno odróżnić od siebie alergie pokarmowe i nietolerancje pokarmowe, dlatego ważne jest, aby porozmawiać z lekarzem, jeśli podejrzewasz, że możesz mieć jakiegoś rodzaju nietolerancję. Kiedy masz nietolerancję pokarmową, objawy zwykle zaczynają się w ciągu kilku godzin od zjedzenia pokarmu, którego nie tolerujesz. Jednak objawy mogą być opóźnione nawet o 48 godzin i utrzymywać się przez kilka godzin lub nawet dni, co sprawia, że szczególnie trudno jest wskazać szkodliwe jedzenie.<\/p>\n\n\n\n
Co więcej, jeśli często spożywasz produkty, których nie tolerujesz, może to być trudne do skorelowania objawów z konkretnym pokarmem.<\/p>\n\n\n\n
Chociaż objawy nietolerancji pokarmowych różnią się, najczęściej dotyczą ona układu trawiennego<\/a>, skóry i układu oddechowego.<\/p>\n\n\n\n <\/a>
Objawy nietolerancji pokarmowej<\/h2>\n\n\n\n
Biegunka<\/li>
Wzdęcia<\/li>
Wysypki<\/li>
Bóle głowy<\/li>
Nudności<\/li>
Zmęczenie<\/li>
Ból brzucha<\/li>
Katar<\/li>
Pieczenie skóry<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Nietolerancja pokarmowa jest powszechnie diagnozowana poprzez dietę eliminacyjną zaprojektowaną specjalnie w celu ograniczenia szkodliwych pokarmów.<\/p>\n\n\n\n
Diety eliminacyjne usuwają pokarmy najczęściej związane z nietolerancją na pewien czas, aż do ustąpienia objawów. Żywność jest następnie ponownie wprowadzana pojedynczo, jednocześnie monitorowane są objawy (6).<\/p>\n\n\n\n
Ten rodzaj diety pomaga ludziom rozpoznać, które produkty spożywcze powodują niepożądane reakcje.<\/p>\n\n\n\n
Oto 8 najbardziej powszechnych nietolerancji pokarmowych.<\/h3>\n\n\n\n <\/a>
Nietolerancja nabiału i laktozy<\/h2>\n\n\n\n
Laktoza to cukier znajdujący się w mleku i produktach mlecznych.<\/p>\n\n\n\n
Jest rozkładany w organizmie przez enzym zwany laktazą, który jest niezbędny do prawidłowego trawienia i wchłaniania laktozy.<\/p>\n\n\n\n
Nietolerancja laktozy jest spowodowana brakiem wspomnianego enzymu, co powoduje niezdolność do trawienia laktozy i powoduje objawy ze strony układu pokarmowego.<\/p>\n\n\n\n
Objawy nietolerancji laktozy to (7):<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Ból brzucha<\/li>
Wzdęcia<\/li>
Biegunka<\/li>
Gazy<\/li>
Nudności<\/li><\/ul>\n\n\n\nNietolerancja laktozy jest niezwykle powszechna. Szacuje się, że 65% światowej populacji ma problem z prawidłowym trawieniem laktozy (8). Nietolerancja może być diagnozowana na kilka sposobów, w tym test tolerancji laktozy, test oddechowy laktozy lub test PH w stolcu. Jeśli uważasz, że możesz mieć nietolerancję na laktozę, unikaj produktów mlecznych zawierających laktozę, takich jak mleko i lody. Sery dojrzewające i produkty fermentowane, takie jak kefir, mogą być łatwiejsze w trawieniu dla osób z nietolerancją laktozy, ponieważ zawierają mniej laktozy niż inne produkty mleczne (9).<\/p>\n\n\n\n <\/a>
Nietolerancja glutenu<\/h2>\n\n\n\n
Gluten to ogólna nazwa białka<\/a> występującego w pszenicy, jęczmieniu, życie i pszenżycie. Gluten jest powiązany z kilkoma stanami, w tym celiakią, nadwrażliwością na gluten bez celiakii i alergią na pszenicę. Celiakia obejmuje odpowiedź immunologiczną, dlatego jest klasyfikowana jako choroba autoimmunologiczna (10). Gdy ludzie z celiakią są narażeni na kontakt z glutenem, układ odpornościowy<\/a> atakuje jelito cienkie i może spowodować poważne uszkodzenie układu trawiennego.<\/p>\n\n\n\n
Alergie na pszenicę są często mylone z celiakią z powodu podobnych objawów. Różnią się tym, że alergie generują przeciwciało wywołujące alergię na białka w pszenicy, podczas gdy celiakia jest spowodowana nieprawidłową reakcją immunologiczną na gluten w szczególności (11). Jednak wiele osób doświadcza nieprzyjemnych objawów, nawet gdy testy dają negatywny wynik na celiakię lub alergię na pszenicę.<\/p>\n\n\n\n
Nazywa się to wrażliwością na gluten bez celiakii, łagodniejszą nietolerancją glutenu, która według szacunków dotyka od 0,5 do 13% populacji (12).<\/p>\n\n\n\n
Objawy nadwrażliwości na gluten bez celiakii są podobne do objawów celiakii i obejmują (13):<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Wzdęcia<\/li>
Ból brzucha<\/li>
Biegunka lub zaparcie<\/li>
Bóle głowy<\/li>
Zmęczenie<\/li>
Ból stawu<\/li>
Wysypka na skórze<\/li>
Depresja lub lęk<\/li>
Niedokrwistość<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Wszystkie schorzenia powiązane z celiakią i nietolerancją glutenu leczy się za pomocą diety bezglutenowej.<\/p>\n\n\n\n
Polega ona na wprowadzenie w życie diety wolnej od żywności i produktów zawierających gluten, w tym:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Chleb<\/li>
Makaron<\/li>
Płatki<\/li>
Piwo<\/li>
Wypieki<\/li>
Krakersy<\/li>
Niektóre sosy<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/a>
Nietolerancja kofeiny<\/h2>\n\n\n\n
Kofeina jest gorzką substancją chemiczną, która znajduje się w szerokim asortymencie napojów, w tym w kawie, napojach gazowanych, herbatach i napojach energetycznych. Jest stymulantem<\/a>, co oznacza, że zmniejsza zmęczenie i dodaje energii. Czyni to poprzez blokowanie receptorów dla adenozyny, neuroprzekaźnika, który reguluje cykl snu i czuwania i powoduje senność (14). Większość dorosłych może bezpiecznie spożywać do 400 mg kofeiny dziennie bez żadnych skutków ubocznych. Jest to ilość kofeiny w około czterech filiżankach kawy (15). Jednak niektórzy ludzie są bardziej wrażliwi na kofeinę i doświadczają reakcji nawet po spożyciu niewielkiej ilości. Ta nadwrażliwość na kofeinę została powiązana z genetyką, a także ze zmniejszoną zdolnością do metabolizowania i wydalania kofeiny (16). Wrażliwość na kofeinę różni się od alergii na kofeinę<\/a>, która wiąże się z układem odpornościowym.<\/p>\n\n\n\n
Osoby z nadwrażliwością na kofeinę mogą odczuwać następujące objawy po spożyciu nawet niewielkiej ilości kofeiny (17):<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Szybkie bicie serca<\/li>
Lęk<\/li>
Bezsenność<\/li>
Nerwowość<\/li>
Niepokój<\/li><\/ul>\n\n\n\nOsoby wrażliwe na kofeinę powinny minimalizować spożycie, unikając pożywienia i napojów zawierających kofeinę, w tym kawy, napojów gazowanych, napojów energetycznych, herbaty i czekolady.<\/p>\n\n\n\n <\/a>
Nietolerancja salicylanów<\/h2>\n\n\n\n
Salicylany są naturalnymi substancjami chemicznymi wytwarzanymi przez rośliny w celu ochrony przed środowiskowymi czynnikami stresogennymi, takimi jak owady i choroby (18). Salicylany mają właściwości przeciwzapalne<\/a>. Okazało się, że żywność bogata w te związki chroni przed niektórymi chorobami, takimi jak rak jelita grubego (19). Te naturalne substancje chemiczne znajdują się w szerokim zakresie produktów spożywczych, w tym w owocach, warzywach, herbatach, kawach, przyprawach, orzechach i miodzie. Oprócz tego, że są naturalnym składnikiem wielu produktów spożywczych, salicylany są często stosowane jako środki konserwujące żywność. Można je znaleźć także w niektórych lekach. Podczas gdy nadmierne ilości salicylanów mogą powodować problemy zdrowotne, większość ludzi nie ma problemu z przyjmowaniem normalnych ilości salicylanów znajdujących się w żywności. Jednak niektórzy ludzie są bardzo wrażliwi na te związki i rozwijają niepożądane reakcje, gdy konsumują nawet niewielkie ilości.<\/p>\n\n\n\n
Objawy nietolerancji salicylanu obejmują (20):<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Zatkany nos<\/li>
Infekcje zatokowe<\/li>
Polipy nosowe i zatokowe<\/li>
Astmę<\/li>
Biegunkę<\/li>
Zapalenie jelit (zapalenie jelita grubego)<\/li><\/ul>\n\n\n\nChociaż całkowite usunięcie salicylanów z diety jest niemożliwe, osoby z nietolerancją salicylanu powinny unikać pokarmów bogatych w te substancje, takie jak przyprawy, kawa, rodzynki i pomarańcze, a także kosmetyki i leki zawierające salicylany (20).<\/p>\n\n\n\n <\/a>
Nietolerancja histaminy<\/h2>\n\n\n\n
Aminy są produkowane przez bakterie podczas przechowywania i fermentacji żywności, znajdują się w szerokiej gamie produktów spożywczych. Chociaż istnieje wiele rodzajów amin, histamina jest najczęściej kojarzona z nietolerancjami związanymi z żywnością. Histamina jest substancją chemiczną występującą w organizmie, która odgrywa ważną rolę w układzie odpornościowym<\/a>, trawiennym i nerwowym. Pomaga chronić organizm przed infekcją, tworząc natychmiastową reakcję zapalną na alergeny. To wywołuje kichanie, swędzenie i łzawienie oczu, aby potencjalnie wydalić szkodliwych najeźdźców (21). U osób bez nietolerancji histamina jest łatwo metabolizowana i wydalana.<\/p>\n\n\n\n
Jednak niektórzy ludzie nie są w stanie prawidłowo rozłożyć histaminy, powodując jej narastanie w ciele. Najczęstszą przyczyną nietolerancji histaminy jest upośledzona funkcja enzymów odpowiedzialnych za rozkład histaminy - diaminooksydazy i N-metylotransferazy (22).<\/p>\n\n\n\n
Objawy nietolerancji histaminowej obejmują (23):<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Pieczenie skóry<\/li>
Bóle głowy<\/li>
Swędzenie<\/li>
Niepokój<\/li>
Skurcze żołądka<\/li>
Biegunka<\/li>
Niskie ciśnienie krwi<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Osoby z nietolerancją histaminy powinny unikać żywności o wysokiej zawartości tego naturalnego związku chemicznego, w tym:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Żywność fermentowana<\/li>
Wędliny<\/li>
Suszone owoce<\/li>
Owoce cytrusowe<\/li>
Awokado<\/li>
Sery<\/li>
Wędzona ryba<\/li>
Ocet winny<\/li>
Zsiadłe potrawy, takie jak maślanka<\/li>
Sfermentowane napoje alkoholowe, takie jak piwo i wino<\/li><\/ul>\n\n\n\n\n\n\n<\/a>
FODMAP<\/h2>\n\n\n\n
FODMAP jest skrótem oznaczającym fermentowalne oligo-, di-, mono-sacharydy i poliole (24). Są to grupy krótkołańcuchowych węglowodanów<\/a> występujących naturalnie w wielu produktach żywnościowych, które mogą powodować problemy trawienne. FODMAP są słabo wchłaniane w jelicie cienkim i wędrują do jelita grubego, gdzie są wykorzystywane jako paliwo dla bakterii jelitowych. Bakterie rozkładają lub \"fermentują\" FODMAP, który wytwarza gaz i powoduje wzdęcia i dyskomfort. Te węglowodany mają również właściwości osmotyczne, co oznacza, że wciągają wodę do przewodu pokarmowego, powodując biegunkę i dyskomfort (25).<\/p>\n\n\n\n
Objawy nietolerancji FODMAP obejmują (26):<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Wzdęcia<\/li>
Biegunka<\/li>
Gaz<\/li>
Ból brzucha<\/li>
Zaparcie<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Nietolerancja FODMAP występuje bardzo często u osób z zespołem jelita drażliwego.<\/p>\n\n\n\n
W rzeczywistości aż 86% osób, u których zdiagnozowano IBS, odczuwa zmniejszenie objawów żołądkowo-jelitowych po zastosowaniu diety o niskiej zawartości FODMAP (27).<\/p>\n\n\n\n
Istnieje wiele produktów spożywczych o dużej zawartości FODMAP, w tym:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Jabłka<\/li>
Miękkie sery<\/li>
Mleko<\/li>
Karczochy<\/li>
Chleb<\/li>
Fasola<\/li>
Soczewica<\/li>
Piwo<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/a>
Nietolerancja siarczanów<\/h2>\n\n\n\n
Siarczany to substancje chemiczne, które są przede wszystkim stosowane jako środki konserwujące w żywności, napojach i niektórych lekach. Można je również znaleźć naturalnie w niektórych produktach, takich jak winogrona i sery. Siarczany dodaje się do żywności, takiej jak suszone owoce, aby opóźnić brązowienie i do wina, aby zapobiec psuciu się bakterii (28). Większość ludzi może tolerować siarczany znajdujące się w żywności i napojach, ale niektórzy ludzie są wrażliwi na te chemikalia. Podatność na siarczany najczęściej występuje u osób chorych na astmę, choć osoby bez astmy mogą również nie tolerować siarczynów.<\/p>\n\n\n\n
Typowe objawy wrażliwości na siarczany obejmują (29):<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Obrzęk skóry<\/li>
Zatkany nos<\/li>
Niedociśnienie<\/li>
Biegunka<\/li>
Świszczący oddech<\/li>
Kaszel<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Siarczany mogą nawet powodować zwężenie dróg oddechowych u chorych na astmę z nadwrażliwością na siarczany, a w ciężkich przypadkach mogą prowadzić do reakcji zagrażających życiu.<\/p>\n\n\n\n
Urząd ds. Żywności i Leków (FDA) nakazuje wskazywanie siarczanów na etykietach wszelkich produktów żywnościowych zawierających siarczany lub w których zastosowano siarczany podczas przetwarzania żywności (30).<\/p>\n\n\n\n
Przykłady żywności, która mogą zawierać siarczany, obejmują (31):<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Suszone owoce<\/li>
Wino<\/li>
Cydr<\/li>
Warzywa w puszkach<\/li>
Potrawy konserwowe<\/li>
Przyprawy<\/li>
Czipsy<\/li>
Piwo<\/li>
Herbata<\/li>
Wypieki<\/li><\/ul>\n\n\n\n<\/a>
Nietolerancja fruktozy<\/h2>\n\n\n\n
Fruktoza, która jest rodzajem FODMAP, jest prostym cukrem znajdującym się w owocach i warzywach, a także słodzikach takich jak miód, agawa i syrop kukurydziany o wysokiej zawartości fruktozy.<\/p>\n\n\n\n
Konsumpcja fruktozy, szczególnie ze słodzonych cukrem napojów, dramatycznie wzrosła w ciągu ostatnich czterdziestu lat i wiązała się ze wzrostem otyłości, chorób wątroby<\/a> i chorób serca (32). Oprócz wzrostu chorób związanych z fruktozą, nastąpił również gwałtowny wzrost wchłaniania i nietolerancji fruktozy. U osób z nietolerancją fruktozy, nie jest ona skutecznie wchłaniana do krwi (34). Zamiast tego, zaabsorbowana fruktoza przemieszcza się do jelita grubego, gdzie jest fermentowana przez bakterie jelitowe, powodując problemy trawienne.<\/p>\n\n\n\n
Objawy złego wchłaniania fruktozy obejmują (35):<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Gazy<\/li>
Biegunka<\/li>
Nudności<\/li>
Ból brzucha<\/li>
Wymioty<\/li>
Wzdęcia<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Ludzie z nietolerancją fruktozy są często wrażliwi na inne FODMAP i mogą czerpać korzyści z diety o niskiej zawartości FODMAP.<\/p>\n\n\n\n
W celu opanowania objawów związanych z zespołem złego wchłaniania fruktozy należy unikać następujących produktów o wysokiej zawartości fruktozy (36):<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Słodkie napoje<\/li>
Słodycze<\/li>
Jabłka, sok jabłkowy<\/li>
Syrop z agawy<\/li>
Żywność zawierająca syrop kukurydziany o wysokiej zawartości fruktozy<\/li>
Niektóre owoce, takie jak arbuz, wiśnie i gruszki<\/li>
Niektóre warzywa, takie jak groszek cukrowy<\/li>
Inne nietolerowane pokarmy<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Wymienione powyżej nietolerancje pokarmowe należą do najczęstszych typów.<\/p>\n\n\n\n
Istnieje jednak wiele innych pokarmów i składników, na które ludzie mogą źle reagować. Na przykład:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Aspartam: Aspartam jest sztucznym środkiem słodzącym, który jest powszechnie stosowany jako substytut cukru. Chociaż badania są sprzeczne, niektóre badania donoszą o skutkach ubocznych, takich jak depresja<\/a> i drażliwość u osób z nadwrażliwością na tę substancje(37).<\/li>
Jajka: Niektórzy ludzie mają trudności z trawieniem białka, ale nie są uczuleni na jajka. Nietolerancja jaj jest związana z objawami takimi jak biegunka i ból brzucha (38).<\/li>
MSG: Glutaminian sodu, czyli MSG, jest stosowany jako dodatek wzmacniający smakowitość do żywności. Potrzebne są dalsze badania, ale niektóre badania wykazały, że duże ilości mogą powodować ból głowy, pokrzywkę i ból w klatce piersiowej (39, 40).<\/li>
Barwniki żywności: Wykazano, że u niektórych osób barwniki takie jak Red 40 i Yellow 5, powodują reakcje nadwrażliwości. Objawy obejmują: pokrzywkę, obrzęk skóry<\/a> i zatkany nos (41).<\/li>
Drożdże: Osoby z nietolerancją drożdży na ogół doświadczają mniej ostrych objawów niż osoby z alergią na drożdże. Objawy są zwykle ograniczone do układu trawiennego (42).<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Istnieje wiele produktów i dodatków do żywności, których ludzie nie tolerują<\/strong>. Barwniki spożywcze, glutaminian, jaja, aspartam i alkohole cukrowe okazały się wywoływać objawy u niektórych osób. Nietolerancja pokarmowa różni się od alergii<\/strong>. Większość nie wyzwala reakcji układu odpornościowego, a ich objawy są zwykle mniej poważne. Mogą jednak negatywnie wpłynąć na twoje zdrowie i powinny być traktowane poważnie<\/strong>. Dlatego ważne jest, aby podjąć działania mające na celu identyfikację nietolerancji pokarmowych w celu zapobiegania niepożądanym objawom i problemom zdrowotnym.<\/p>\n\n\n