{"id":13274,"date":"2021-01-21T20:15:42","date_gmt":"2021-01-21T19:15:42","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?p=13274"},"modified":"2021-01-21T20:15:42","modified_gmt":"2021-01-21T19:15:42","slug":"czy-suplementy-z-gaba-dzialaja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/","title":{"rendered":"Czy suplementy z GABA dzia\u0142aj\u0105?"},"content":{"rendered":"<!DOCTYPE html PUBLIC \"-\/\/W3C\/\/DTD HTML 4.0 Transitional\/\/EN\" \"http:\/\/www.w3.org\/TR\/REC-html40\/loose.dtd\">\n<?xml encoding=\"UTF-8\"><html><body><p><strong>Suplementy GABA od lat ciesz&#261; si&#281; du&#380;a popularno&#347;ci&#261;. W ostatnim czasie jednak ich skuteczno&#347;&#263; jest mocno podwa&#380;ana, z u&#380;yciem argumentacji o niezdolno&#347;ci cz&#261;steczki do przenikania bariery krew-m&oacute;zg. Czy suplementy z GABA dzia&#322;aj&#261;? Czy GABA dostaje si&#281; do m&oacute;zgu? I czy w og&oacute;le musi si&#281; tam dostawa&#263;?<\/strong><\/p>\n<p><div class=\"toc\"><div class=\"toc_list\"><ul><li class=\"toc_item\"><a href=\"#toc-0\">Czym jest GABA?<\/a><\/li><li class=\"toc_item\"><a href=\"#toc-1\">Dlaczego wed\u0142ug powszechnej opinii suplementy z GABA nie dzia\u0142aj\u0105?<\/a><\/li><li class=\"toc_item\"><a href=\"#toc-2\">Badanie efektywno\u015bci suplementacji GABA.<\/a><\/li><li class=\"toc_item\"><a href=\"#toc-3\">Czy GABA faktycznie musi przekracza\u0107 barier\u0119 krew-m\u00f3zg, by wywo\u0142a\u0107 jakie\u015b skutki?<\/a><\/li><\/ul><\/div><\/div><br>\n<\/p>\n<a name=\"toc-0\" style=\"text-decoration: none;\"><\/a><h2>Czym jest GABA?<\/h2>\n<p>Pod tym skr&oacute;tem kryje si&#281; poj&#281;cie <a href=\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/sklep\/gaba-suplementy\">kwasu gamma-aminomas&#322;owego<\/a>. Jest to g&#322;&oacute;wny neurotransmiter hamuj&#261;cy czynno&#347;&#263; naszego uk&#322;adu nerwowego. Oznacza to, &#380;e dzia&#322;a uspokajaj&#261;co i wyciszaj&#261;co, rozlu&#378;nia mi&#281;&#347;nie, usypia. Produkowany jest z kwasu glutaminowego w reakcji enzymatycznej, przy u&#380;yciu dekarboksylazy kwasu glutaminowego, a nast&#281;pnie mo&#380;e by&#263; powrotnie przekszta&#322;cany w kwas glutaminowy. Wraz z glutaminianem utrzymuj&#261; odpowiedni balans aktywno&#347;ci uk&#322;adu nerwowego.<\/p>\n<a name=\"toc-1\" style=\"text-decoration: none;\"><\/a><h2>Dlaczego wed&#322;ug powszechnej opinii suplementy z GABA nie dzia&#322;aj&#261;?<\/h2>\n<p>Na pierwszy ogie&#324; we&#378;my najgor&#281;cej przytaczany argument, &#380;e cz&#261;steczka tego neurotransmitera nie jest zdolna, by przedostawa&#263; si&#281; z krwiobiegu do m&oacute;zgu. To prawda, &#380;e w normalnych warunkach transport GABA do m&oacute;zgu jest do&#347;&#263; trudny. Jednak w dyskusjach na ten temat cz&#281;sto przytaczana jest praca Pa&#324;stwa <em>Kuriyama<\/em> i <em>Sze<\/em>, gdzie stwierdzono nieprzepuszczalno&#347;&#263; bariery krew-m&oacute;zg (BBB) dla GABA, ALE w badaniu nie u&#380;yto substancji, kt&oacute;ra jest identyczna z GABA, a tak&#261;, kt&oacute;ra posiada dodatkow&#261; grup&#281; OH<sup>[4]<\/sup>. W pewnym stopniu zaburza to wiarygodno&#347;&#263;. Dla kontrastu, japo&#324;scy naukowcy badaj&#261;c m&oacute;zg myszy, <strong>zlokalizowali w tkance BBB cz&#261;steczk&#281; b&#281;d&#261;c&#261; transporterem GABA<\/strong><sup>[14]<\/sup>. Kolejnym doniesieniem, kt&oacute;re mo&#380;e zaburza&#263; interpretacj&#281; wynik&oacute;w eksperyment&oacute;w w temacie stopnia przekraczalno&#347;ci BBB przez kwas gamma-aminomas&#322;owy jest fakt, &#380;e migracja tego neurotransmitera z m&oacute;zgu do krwiobiegu jest 16-krotnie intensywniejsza, ni&#380; w druga stron&#281;<sup>[16]<\/sup>. <strong>Czyni to BBB nie tyle barier&#261;, co raczej &bdquo;pomp&#261;&rdquo; zabezpieczaj&#261;c&#261; m&oacute;zg przed nadmiarem GABA.<\/strong><\/p>\n<figure style=\"width: 200px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/lepszy-sen\/mz-gaba-120-kaps\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/img.muscle-zone.pl\/image\/cache\/data\/muscle-zone\/gaba-120-kaps-235x355.png\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"304\"><\/a><figcaption class=\"wp-caption-text\">Gaba 700 mg<\/figcaption><\/figure>\n<p>Warto zauwa&#380;y&#263;, &#380;e <strong>przepuszczalno&#347;&#263; bariery krew-m&oacute;zg nie jest sta&#322;a<\/strong>. Ten parametr zmienia si&#281; w r&oacute;&#380;nych warunkach, a w przypadku GABA, przepuszczalno&#347;&#263; zwi&#281;ksza si&#281; znacznie na przyk&#322;ad gdy wzrasta tlenek azotu, mi&#281;dzy innymi w reakcji na zwi&#281;kszon&#261; poda&#380; argininy. Co ciekawe, w eksperymentach na szczurach zaobserwowano, ze podanie samej argininy powoduje wi&#281;kszy wzrost GABA w m&oacute;zgu, ni&#380; podanie bezpo&#347;rednio tego neuroprzeka&#378;nika. Natomiast po&#322;&#261;czenie GABA i argininy dawa&#322;o ponad 10-krotnie lepszy wzrost neuroprzeka&#378;nika w m&oacute;zgu, w por&oacute;wnaniu do kuracji samym GABA<sup>[1]<\/sup>. Inne dane wskazuj&#261;, &#380;e tlenek azotu uczestniczy w blokowaniu aktywno&#347;ci transaminazy GABA (GABA-T), dzi&#281;ki czemu wi&#281;cej GABA pozostaje w synapsach<sup>[2]<\/sup>. Troch&#281; zaburza to obraz poprzedniego badania, poniewa&#380; widzimy, &#380;e nie ca&#322;y efekt podania argininy wynika&#322; z u&#322;atwionego transportu, ale cz&#281;&#347;&#263; zawdzi&#281;czana jest wolniejszemu rozpadowi neuroprzeka&#378;nika. Z jeszcze innych danych dowiedzie&#263; si&#281; mo&#380;emy, &#380;e tlenek azotu wzmacnia dzia&#322;anie receptor&oacute;w GABA(A)<sup>[3]<\/sup>. Dawka GABA te&#380; ma znaczenie, a wi&#281;cej niekoniecznie znaczy lepiej. Transport GABA przez BBB ulega samoregulacji &ndash; <strong>im wi&#281;cej GABA dostarczymy, tym bardziej hamowany jest transport<\/strong>. Efekt ten si&#281;gn&#261;&#263; mo&#380;e nawet 80% inhibicji<sup>[5]<\/sup>. Substancje takie jak betaina, beta-alanina i tauryna mog&#261; hamowa&#263; wychwyt kwasu gamma-aminomas&#322;owego do BBB[14]. Beta-alanina hamuje tak&#380;e absorpcj&#281; GABA na poziomie jelit<sup>[12]<\/sup>. Pewne dane wskazuj&#261; te&#380; na spadek przepuszczalno&#347;ci bariery krew-m&oacute;zg wraz z wiekiem<sup>[17]<\/sup>.<\/p>\n<p>Wiemy ju&#380;, &#380;e jednoznaczne stwierdzenie czy suplement z GABA dzia&#322;a, czy nie, jest niemo&#380;liwe, poniewa&#380; na efekty ma wp&#322;yw wiele innych czynnik&oacute;w, ni&#380; tylko zastosowana dawka.<\/p>\n<a name=\"toc-2\" style=\"text-decoration: none;\"><\/a><h2>Badanie efektywno&#347;ci suplementacji GABA.<\/h2>\n<p>Jednym z powod&oacute;w, dla kt&oacute;rego sportowcy si&#281;gaj&#261; po kwas gamma-aminomas&#322;owy, jest <a href=\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/sklep\/gh-booster\">wzrost hormonu wzrostu<\/a>. Jak si&#281; okazuje, faktycznie mo&#380;na zanotowa&#263; wi&#281;ksze st&#281;&#380;enia tego hormonu w wyniku suplementacji. W badaniu na wytrenowanych m&#281;&#380;czyznach sprawdzono jak spisuje si&#281; GABA w stanie spoczynku oraz jak dzia&#322;a w po&#322;&#261;czeniu z treningiem si&#322;owym, w por&oacute;wnaniu do treningu bez suplementacji. Okaza&#322;o si&#281;, &#380;e dostarczenie 3 g GABA podczas odpoczynku da&#322;o 400% wzrostu GH w por&oacute;wnaniu do placebo (3 g sukrozy). <strong>GABA w po&#322;&#261;czeniu z treningiem oporowym natomiast skutkowa&#322;a o 200% wy&#380;szym st&#281;&#380;eniem hormonu wzrostu<\/strong>, ni&#380; w przypadku treningu z placebo<sup>[6]<\/sup>.<\/p>\n<p>Niezwykle cz&#281;sto GABA wybierana jest, gdy celem jest <a href=\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/efektywnosc-snu-suplementy\/\">szybsze zasypianie i lepsza jako&#347;&#263; snu<\/a>. Tutaj tak&#380;e zanotowano korzystne efekty. I to przy dawce zaledwie 100 mg! Wida&#263; wi&#281;c, &#380;e w do&#347;&#263; sporym stopniu z tego suplementu korzystamy, poniewa&#380; dawki na kapsu&#322;k&#281; zazwyczaj mieszcz&#261; si&#281; w zakresie 250-750 mg. Jednak co dok&#322;adnie zauwa&#380;ono? A wi&#281;c w wynikach zanotowano <strong>kr&oacute;tszy czas do za&#347;ni&#281;cia, szybsze wej&#347;cie w sen g&#322;&#281;boki, wyd&#322;u&#380;enie czasu faz non-REM, mniejsz&#261; cz&#281;sto&#347;&#263; wybudze&#324; oraz <a href=\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/sklep\/suplementy-na-sen\">popraw&#281; efektywno&#347;ci snu<\/a><\/strong>. Subiektywne raporty badanych tak&#380;e wskazywa&#322;y na popraw&#281;, a por&oacute;wnuj&#261;c wyniki kwestionariuszy PSQI widzimy, &#380;e <strong>zwi&#281;kszy&#322;a si&#281; satysfakcja ze snu i poprawi&#322;y odczucia o poranku<\/strong><sup>[7]<\/sup>. W badaniu na myszach zanotowano tak&#380;e, &#380;e GABA mo&#380;e neutralizowa&#263; zaburzenia snu wywo&#322;ane kofein&#261;<sup>[9]<\/sup>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13273\" aria-describedby=\"caption-attachment-13273\" style=\"width: 768px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13273\" src=\"https:\/\/muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/wykresy-z-eeg-1.png\" alt=\"Wykresy EEG podczas snu po przyj&#281;ciu suplementu GABA\" width=\"768\" height=\"817\" srcset=\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/wykresy-z-eeg-1.png 768w, https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/wykresy-z-eeg-1-282x300.png 282w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-13273\" class=\"wp-caption-text\">Wp&#322;yw 100 mg GABA na parametry zwi&#261;zane z jako&#347;ci&#261; snu.<br>&#378;r&oacute;d&#322;o: <em>Yamatsu, A., Yamashita, Y., Pandharipande, T. et al. Food Sci Biotechnol (2016) 25: 547. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10068-016-0076-9<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<p>Redukcja stresu i l&#281;k&oacute;w to kolejny pow&oacute;d, kt&oacute;remu suplementy z GABA zawdzi&#281;czaj&#261; swoj&#261; popularno&#347;&#263;. W badaniach wykazano, &#380;e po godzinie od przyj&#281;cia GABA podnosi intensywno&#347;&#263; fal alfa w m&oacute;zgu i zmniejsza intensywno&#347;&#263; fal beta, a efekt ten jest wyra&#378;niejszy, ni&#380; w przypadku s&#322;ynnej <a href=\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/sklep\/l-teanina\">teaniny<\/a><sup>[18]<\/sup>. Pokazuje to, &#380;e suplementacja GABA wp&#322;ywa na aktywno&#347;&#263; centralnego uk&#322;adu nerwowego i wykazuje dzia&#322;anie przeciwl&#281;kowe. Dodatkowo, poprawia te&#380; reaktywno&#347;&#263; uk&#322;adu immunologicznego na bod&#378;ce stresowe. W innym badaniu sprawdzono jak kawa&#322;ek czekolady wzbogaconej o GABA (w por&oacute;wnaniu do identycznej czekolady bez GABA) wp&#322;ynie na zachowanie rytmu serca podczas dora&#378;nego, psychologicznego stresu, jakim by&#322;o wykonanie zadania arytmetycznego. Czekolada w grupie kontrolnej zawiera&#322;a niewielk&#261; ilo&#347;&#263; GABA, poniewa&#380; tylko 28 mg.<\/p>\n<p>Analizuj&#261;c wyniki elektrokardiogramu zauwa&#380;ono, &#380;e GABA pozwala&#322;a szybciej powr&oacute;ci&#263; do normalnego rytmu serca, ni&#380; czekolada placebo<sup>[19]<\/sup>. Jest jeszcze jedno badanie, w kt&oacute;rym podawano ludziom przed stresow&#261; sytuacj&#261; (r&oacute;wnie&#380; zadanie arytmetyczne) napoje zawieraj&#261;ce odpowiednio 0, 25 lub 50 mg GABA. Tutaj wykazano, &#380;e 50 mg GABA ogranicza psychiczne zm&#281;czenie odczuwane po stresowej sytuacji. Zauwa&#380;ono te&#380; mniejsze st&#281;&#380;enia kortyzolu i chromograniny A w &#347;linie os&oacute;b, kt&oacute;re przyj&#281;&#322;y 25 i 50 mg GABA<sup>[20]<\/sup>. Chromogranina A (CgA) jest markerem stresu psychologicznego, wykorzystywanym w badaniach tego typu.<\/p>\n<a name=\"toc-3\" style=\"text-decoration: none;\"><\/a><h2>Czy GABA faktycznie musi przekracza&#263; barier&#281; krew-m&oacute;zg, by wywo&#322;a&#263; jakie&#347; skutki?<\/h2>\n<p>Wiadomo, &#380;e receptory GABA zlokalizowane s&#261; nie tylko w centralnym uk&#322;adzie nerwowym, ale te&#380; w tkankach obwodowych, takich jak jelita, p&#322;uca, naczynia krwiono&#347;ne, p&#281;cherz moczowy, serce, w&#261;troba, tarczyca, nadnercza, trzustka i inne<sup>[8]<\/sup>. Ju&#380; na tej podstawie mo&#380;na wyci&#261;gn&#261;&#263; wnioski, &#380;e pewne dzia&#322;ania GABA wywiera ju&#380; po dostaniu si&#281; do krwiobiegu, jeszcze zanim dotrze do m&oacute;zgu.<\/p>\n<p>Analizy farmakokinetyki GABA wskazuj&#261;, &#380;e szczytowe st&#281;&#380;enie w krwiobiegu po podaniu dawki 200 mg osi&#261;gane jest na oko&#322;o 30 minut po przyj&#281;ciu doustnym, a nast&#281;pnie stopniowo opada<sup>[7]<\/sup>. W innej publikacji, gdzie wykorzystywano dawki 2000 mg zauwa&#380;ono, &#380;e <strong>poziom szczytowy nast&#281;puje mi&#281;dzy 60 a 90 minut&#261;, a czas p&oacute;&#322;trwania to oko&#322;o 5 godzin<\/strong>. Przy regularnym stosowaniu, st&#281;&#380;enie si&#281; nie kumuluje<sup>[10]<\/sup>.<\/p>\n<p>A wi&#281;c analizuj&#261;c obwodowe dzia&#322;ania GABA, mo&#380;na natkn&#261;&#263; si&#281; na wzmianki o w&#322;a&#347;ciwo&#347;ciach regeneruj&#261;cych kom&oacute;rki trzustki, co jest szczeg&oacute;lnie atrakcyjne dla diabetyk&oacute;w typu I. Dzia&#322;anie tego neuroprzeka&#378;nika w trzustce opiera si&#281; o <strong>nasilenie replikacji kom&oacute;rek &beta; oraz hamowaniu ich apoptozy<\/strong>. W badaniu na 12 wzgl&#281;dnie zdrowych uczestnikach sprawdzono efekty podania jednorazowej dawki 2 g GABA oraz dawkowania 3 razy dziennie po 2 g przez 7 dni na parametry glikemiczne. W wynikach zaobserwowano wzrost produkcji insuliny i glukagonu, jednak bez znacz&#261;cego wp&#322;ywu na poziom glukozy we krwi. Zauwa&#380;ono r&oacute;wnie&#380; <strong>spadek poziomu glikowanej albuminy<\/strong> wraz z kolejnymi dniami badania<sup>[10]<\/sup>. Albumina glikowana jest parametrem wykorzystywanym do okre&#347;lania glikemii z kr&oacute;tszego okresu ni&#380; HbA1C oraz w sytuacjach, gdzie pomiary HbA1C wydaj&#261; si&#281; by&#263; niemiarodajne<sup>[11]<\/sup>. Wywnioskowa&#263; mo&#380;na wi&#281;c, &#380;e <strong>oralnie podawana GABA wp&#322;ywa na regulacj&#281; glikemii i dzia&#322;a antydiabetycznie<\/strong>, nawet nie przekraczaj&#261;c BBB. Te dawki jednak by&#322;y ju&#380; ca&#322;kiem wysokie i cz&#281;&#347;&#263; os&oacute;b notowa&#322;a negatywne efekty. W&#347;r&oacute;d nich najcz&#281;stsze to: b&oacute;l i pieczenie w gardle, pieczenie sk&oacute;ry, b&oacute;l i zawroty g&#322;owy.<\/p>\n<p>Kolejn&#261;, interesuj&#261;c&#261; kwesti&#261; jest dzia&#322;anie GABA ju&#380; na poziomie jelit. Kwas gamma-aminomas&#322;owy nie bez powodu jest produkowany przez bakterie jelitowe<sup>[21]<\/sup>, poniewa&#380; ma on ca&#322;kiem spore znaczenie dla zdrowia i funkcjonowania uk&#322;adu trawiennego. W badaniu na myszach zanotowano, &#380;e <strong>GABA zwi&#281;ksza produkcj&#281; kr&oacute;tko&#322;a&#324;cuchowych kwas&oacute;w t&#322;uszczowych<\/strong> (g&#322;&oacute;wnie octanu, propionianu i ma&#347;lanu), kt&oacute;re s&#261; &#378;r&oacute;d&#322;em energii dla kom&oacute;rek wy&#347;ci&oacute;&#322;ki jelit i pozwalaj&#261; im utrzyma&#263; dobr&#261; kondycj&#281;. Inne funkcje tych kwas&oacute;w t&#322;uszczowych to zapobieganie rozrostowi patogennych szczep&oacute;w bakteryjnych, redukcja stan&oacute;w zapalnych i wp&#322;yw na formowanie kwas&oacute;w &#380;&oacute;&#322;ciowych w jelicie. Obni&#380;a&#322;o si&#281; te&#380; pH w jelitach, co ma <strong>korzystny wp&#322;yw na regulacj&#281; sk&#322;adu flory bakteryjnej<\/strong><sup>[13]<\/sup>. Szczeg&oacute;lnie receptory GABA(B) wydaj&#261; si&#281; by&#263; zaanga&#380;owane w ingerencj&#281; w kondycj&#281; uk&#322;adu pokarmowego<sup>[15]<\/sup>. Agonizm tych receptor&oacute;w jest potencjalnym celem w leczeniu refluksu, ze wzgl&#281;du na dzia&#322;anie przyspieszaj&#261;ce opr&oacute;&#380;nianie &#380;o&#322;&#261;dka po sta&#322;ych posi&#322;kach. Aktywacja receptor&oacute;w GABA(B) zmniejsza wyrzut acetylocholiny w kom&oacute;rkach jelit. Acetylocholina, za po&#347;rednictwem receptor&oacute;w muskarynowych nasila ruchy perystaltyczne, a wi&#281;c zmniejszenie jej koncentracji mo&#380;e spowalnia&#263; motoryk&#281; jelit.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13271\" aria-describedby=\"caption-attachment-13271\" style=\"width: 815px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13271\" src=\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/cykl-dzia%c5%82ania-gaba.png\" alt=\"Cykl dzia&#322;ania GABA\" width=\"815\" height=\"678\"><figcaption id=\"caption-attachment-13271\" class=\"wp-caption-text\">Oto jak przebiega cykl dzia&#322;ania GABA.<br>&#377;r&oacute;d&#322;o: <em>Niall P. Hyland and John F. Cryan &bdquo;A Gut Feeling about GABA: Focus on GABAB Receptors&rdquo; Front Pharmacol. 2010; 1: 124. Published online 2010 Oct 4. Prepublished online 2010 Aug 20.; doi: 10.3389\/fphar.2010.00124<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<p>Mamy szerokie pole do spekulacji na temat mo&#380;liwo&#347;ci po&#347;redniego wp&#322;ywu GABA na funkcjonowanie CNS, bez konieczno&#347;ci jego transportu do m&oacute;zgu. Tutaj powo&#322;a&#263; si&#281; mo&#380;na na dane dotycz&#261;ce wp&#322;ywu mikrobiomu i pewnych szczep&oacute;w probiotycznych na funkcje psychologiczne. Wiele szczep&oacute;w bakteryjnych produkuje kwas gamma-aminomas&#322;owy w jelitach. Mo&#380;liwe, &#380;e pewne anksjolityczne dzia&#322;ania GABA wywo&#322;ywane s&#261; nie przez stymulacj&#281; CNS, a uk&#322;adu nerwowego zlokalizowanego w jelitach, co za po&#347;rednictwem nerwu b&#322;&#281;dnego wywo&#322;uje stosown&#261; reakcj&#281;<sup>[22]<\/sup>.<\/p>\n\n<p><strong>Podsumowuj&#261;c<\/strong>, jest sporo danych, kt&oacute;re wskazuj&#261; na skuteczno&#347;&#263; suplement&oacute;w z GABA w r&oacute;&#380;nych aspektach. R&oacute;wnie wiele przes&#322;anek poddaje w w&#261;tpliwo&#347;&#263; argumenty o nieprzekraczalno&#347;ci bariery krew-m&oacute;zg przez GABA, gdy&#380; znale&#378;&#263; mo&#380;na zbyt wiele zmiennych i niewiadomych, by przedstawi&#263; w 100% pewny werdykt. Jednak to, czy GABA dostaje si&#281; do m&oacute;zgu, czy nie, i tak nie definiuje jej skuteczno&#347;ci. Obecnie coraz wi&#281;ksze zainteresowanie budzi obwodowe dzia&#322;anie tego neuroprzeka&#378;nika oraz temat komunikacji pomi&#281;dzy centralnym, a jelitowym uk&#322;adem nerwowym, co jest jednym z potencjalnych mechanizm&oacute;w dzia&#322;ania suplement&oacute;w z kwasem gamma-aminomas&#322;owym. Maj&#261; one ogrom pozytywnych opinii i relacji u&#380;ytkownik&oacute;w na temat skuteczno&#347;ci, wi&#281;c je&#347;li dzia&#322;anie jest odczuwalne, to mo&#380;na ze spokojnym sumieniem zignorowa&#263; kontrowersyjne g&#322;osy o nieu&#380;yteczno&#347;ci oralnie przyjmowanego GABA. Warto jednak wykorzystywa&#263; wiedz&#281; na temat potencjalnych interakcji, gdy&#380; niekt&oacute;re suplementy mog&#261; poprawia&#263; dzia&#322;anie GABA, a inne je hamowa&#263;.<\/p>\n<p>[1] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/11849830<br>\n[2] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/18091016<br>\n[3] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/11489086<br>\n[4] https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/002839087190013X<br>\n[5] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/12480126<br>\n[6] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/18091016<br>\n[7] https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s10068-016-0076-9<br>\n[8] https:\/\/link.springer.com\/chapter\/10.1007\/978-3-642-76915-3_1<br>\n[9] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4428720\/<br>\n[10] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4639630\/<br>\n[11] https:\/\/phmd.pl\/api\/files\/view\/116328.pdf<br>\n[12] https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/pdf\/10.1002\/bdd.2510150503<br>\n[13] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/28425937<br>\n[14] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/11598501\/<br>\n[15] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC3153004\/<br>\n[16] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/11595763\/<br>\n[17] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/12480126\/<br>\n[18] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/16971751\/<br>\n[19] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/19462324\/<br>\n[20] https:\/\/www.jstage.jst.go.jp\/article\/jnsv\/57\/1\/57_1_9\/_article<br>\n[21] https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC4594160\/<\/p>\n<\/body><\/html>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Suplementy GABA od lat ciesz&#261; si&#281; du&#380;a popularno&#347;ci&#261;. W ostatnim czasie jednak ich skuteczno&#347;&#263; jest mocno podwa&#380;ana, z u&#380;yciem argumentacji&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":77,"featured_media":13272,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51,43],"tags":[],"class_list":["post-13274","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-suplementacja","category-suplementy-diety"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Czy suplementy z GABA dzia\u0142aj\u0105?<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czy suplementy z GABA dzia\u0142aj\u0105?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Suplementy GABA od lat ciesz&#261; si&#281; du&#380;a popularno&#347;ci&#261;. W ostatnim czasie jednak ich skuteczno&#347;&#263; jest mocno podwa&#380;ana, z u&#380;yciem argumentacji...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Blog Muscle-Zone\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-01-21T19:15:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/Czy-suplementy-z-GABA-dzialaja.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"990\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"413\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Wojciech Nowosada\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Wojciech Nowosada\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/\",\"url\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/\",\"name\":\"Czy suplementy z GABA dzia\u0142aj\u0105?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/Czy-suplementy-z-GABA-dzialaja.jpg\",\"datePublished\":\"2021-01-21T19:15:42+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-21T19:15:42+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/#\/schema\/person\/fd74cc6eb9520196f67c924dbf044768\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/Czy-suplementy-z-GABA-dzialaja.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/Czy-suplementy-z-GABA-dzialaja.jpg\",\"width\":990,\"height\":413,\"caption\":\"Czy suplementy z GABA dzia\u0142aj\u0105\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czy suplementy z GABA dzia\u0142aj\u0105?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/\",\"name\":\"Blog Muscle-Zone\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/#\/schema\/person\/fd74cc6eb9520196f67c924dbf044768\",\"name\":\"Wojciech Nowosada\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a71b39d060b6f8a6122f3c3b2878c21d272d8ff0f8fc337999a34d6f1c7e5f0?s=150&#038;d=mm&#038;r=gforcedefault=1\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a71b39d060b6f8a6122f3c3b2878c21d272d8ff0f8fc337999a34d6f1c7e5f0?s=150&#038;d=mm&#038;r=gforcedefault=1\",\"caption\":\"Wojciech Nowosada\"},\"description\":\"W mojej pracy skupiam si\u0119 na tym, aby skomplikowane zagadnienia zwi\u0105zane z suplementacj\u0105 i diet\u0105 przek\u0142ada\u0107 na proste wskaz\u00f3wki, kt\u00f3re ka\u017cdy mo\u017ce zastosowa\u0107. Moim celem jest wspieranie ludzi w ich codziennych wyborach, aby ich \u017cycie sta\u0142o si\u0119 bardziej \u015bwiadome. Uwielbiam dzieli\u0107 si\u0119 nowinkami i zawsze robi\u0119 to w spos\u00f3b, kt\u00f3ry jest zrozumia\u0142y dla ka\u017cdego, niezale\u017cnie od poziomu zaawansowania w temacie.\",\"url\":\"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/author\/wojciech-nowosada\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy suplementy z GABA dzia\u0142aj\u0105?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czy suplementy z GABA dzia\u0142aj\u0105?","og_description":"Suplementy GABA od lat ciesz&#261; si&#281; du&#380;a popularno&#347;ci&#261;. W ostatnim czasie jednak ich skuteczno&#347;&#263; jest mocno podwa&#380;ana, z u&#380;yciem argumentacji...","og_url":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/","og_site_name":"Blog Muscle-Zone","article_published_time":"2021-01-21T19:15:42+00:00","og_image":[{"width":990,"height":413,"url":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/Czy-suplementy-z-GABA-dzialaja.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Wojciech Nowosada","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Wojciech Nowosada","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/","url":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/","name":"Czy suplementy z GABA dzia\u0142aj\u0105?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/Czy-suplementy-z-GABA-dzialaja.jpg","datePublished":"2021-01-21T19:15:42+00:00","dateModified":"2021-01-21T19:15:42+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/#\/schema\/person\/fd74cc6eb9520196f67c924dbf044768"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/Czy-suplementy-z-GABA-dzialaja.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-content\/uploads_pl\/2018\/07\/Czy-suplementy-z-GABA-dzialaja.jpg","width":990,"height":413,"caption":"Czy suplementy z GABA dzia\u0142aj\u0105"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-suplementy-z-gaba-dzialaja\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czy suplementy z GABA dzia\u0142aj\u0105?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/","name":"Blog Muscle-Zone","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/#\/schema\/person\/fd74cc6eb9520196f67c924dbf044768","name":"Wojciech Nowosada","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a71b39d060b6f8a6122f3c3b2878c21d272d8ff0f8fc337999a34d6f1c7e5f0?s=150&#038;d=mm&#038;r=gforcedefault=1","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a71b39d060b6f8a6122f3c3b2878c21d272d8ff0f8fc337999a34d6f1c7e5f0?s=150&#038;d=mm&#038;r=gforcedefault=1","caption":"Wojciech Nowosada"},"description":"W mojej pracy skupiam si\u0119 na tym, aby skomplikowane zagadnienia zwi\u0105zane z suplementacj\u0105 i diet\u0105 przek\u0142ada\u0107 na proste wskaz\u00f3wki, kt\u00f3re ka\u017cdy mo\u017ce zastosowa\u0107. Moim celem jest wspieranie ludzi w ich codziennych wyborach, aby ich \u017cycie sta\u0142o si\u0119 bardziej \u015bwiadome. Uwielbiam dzieli\u0107 si\u0119 nowinkami i zawsze robi\u0119 to w spos\u00f3b, kt\u00f3ry jest zrozumia\u0142y dla ka\u017cdego, niezale\u017cnie od poziomu zaawansowania w temacie.","url":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/author\/wojciech-nowosada\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/77"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13274"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13274\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}