{"id":15047,"date":"2019-04-07T07:00:30","date_gmt":"2019-04-07T05:00:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?p=15047"},"modified":"2019-04-07T07:00:30","modified_gmt":"2019-04-07T05:00:30","slug":"czy-rzeczywiscie-nalezy-sie-obawiac-fruktozy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/czy-rzeczywiscie-nalezy-sie-obawiac-fruktozy\/","title":{"rendered":"Czy rzeczywi\u015bcie nale\u017cy si\u0119 obawia\u0107 fruktozy?"},"content":{"rendered":"

W ci\u0105gu ostatnich kilku dekad, obserwuje si\u0119 rosn\u0105ce obawy spo\u0142ecze\u0144stwa o negatywne konsekwencje zdrowotne wynikaj\u0105ce z d\u0142ugotrwa\u0142ej konsumpcji cukr\u00f3w prostych, w szczeg\u00f3lno\u015bci fruktozy. Wci\u0105\u017c w powszechnej \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej pokutuje przekonanie, \u017ce d\u0142ugookresowe spo\u017cycie fruktozy mo\u017ce w znacznie wi\u0119kszym stopniu przyczynia\u0107 si\u0119 do nadwagi, oty\u0142o\u015bci oraz cukrzycy typu 2, ani\u017celi konsumpcja glukozy czy te\u017c tradycyjnego cukru sto\u0142owego wyst\u0119puj\u0105cego w postaci sacharozy, a wi\u0119c zr\u00f3wnowa\u017conego po\u0142\u0105czenia glukozy i fruktozy (w proporcji 50\/50 %). <\/strong><\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie wiele kontrowersji wzbudza poda\u017c fruktozy w formie \u017cywno\u015bci zawieraj\u0105cej w swoim sk\u0142adzie wysokofruktozowy syrop kukurydziany (inaczej syrop glukozowo-fruktozowy<\/a>), co wed\u0142ug licznych doniesie\u0144 mo\u017ce si\u0119 wi\u0105za\u0107 z wyra\u017anie zwi\u0119kszon\u0105 szybko\u015bci\u0105 lipogenezy de novo w w\u0105trobie i nasilon\u0105 syntez\u0105 tr\u00f3jgliceryd\u00f3w wskutek przemian katabolicznych tego monosacharydu.<\/p>\n

Niew\u0105tpliwie, poda\u017c w\u0119glowodan\u00f3w z pokarmem, kt\u00f3ra przewy\u017csza zdolno\u015b\u0107 organizmu do magazynowania glikogenu prowadzi do lipogenezy. Kwasy t\u0142uszczowe wytwarzane przez w\u0105trob\u0119, nerki i tkank\u0119 t\u0142uszczow\u0105 s\u0105 estryfikowane do tr\u00f3jgliceryd\u00f3w a nast\u0119pnie gromadzone w celu p\u00f3\u017aniejszego ich wykorzystania. Podstawowymi produktami lipogenezy de novo s\u0105 kwasy t\u0142uszczowe takie jak palmitynowy oraz stearynowy, kt\u00f3re s\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane z oporno\u015bci\u0105 na insulin\u0119 w wyniku zak\u0142\u00f3cenia szlaku sygna\u0142owego dla transporter\u00f3w glukozy, umo\u017cliwiaj\u0105cych kom\u00f3rkom pobieranie i wykorzystanie glukozy.<\/p>\n

W zwi\u0105zku z tym, \u017ce fruktoza wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zwi\u0119kszon\u0105 lipogenez\u0105 de novo w w\u0105trobie, wydaje si\u0119, \u017ce zast\u0105pienie ni\u0105 glukozy lub sacharozy w posi\u0142kach i\/lub napojach zwi\u0119kszy poposi\u0142kowe st\u0119\u017cenie tr\u00f3jgliceryd\u00f3w znacznie powy\u017cej poziomu obserwowanego w przypadku glukozy lub sacharozy, co pogorszy funkcjonowanie gospodarki cukrowej,<\/a> a w perspektywie d\u0142ugofalowej doprowadzi nawet do pojawienia si\u0119 cukrzycy typu II.<\/p>\n

W sierpniu ubieg\u0142ego roku opublikowano pierwsz\u0105 systematyczn\u0105 prac\u0119 przegl\u0105dow\u0105 i metaanaliz\u0119, bazuj\u0105c\u0105 na 47 badaniach, w kt\u00f3rej dokonano izoenergetycznej zamiany glukozy lub sacharozy w \u017cywno\u015bci, b\u0105d\u017a napojach na fruktoz\u0119 a nast\u0119pnie oceniono wp\u0142yw tej modyfikacji sk\u0142adu produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych na szczytowe st\u0119\u017cenie glukozy, insuliny i tr\u00f3jgliceryd\u00f3w po posi\u0142ku. W pracy uwzgl\u0119dniono randomizowane kontrolowane pr\u00f3by z udzia\u0142em doros\u0142ych, a tak\u017ce dzieci ze zdiagnozowan\u0105 cukrzyc\u0105 lub bez cukrzycy u kt\u00f3rych analizowano przede wszystkim najwy\u017cszy poziom glukozy, insuliny i tr\u00f3jgliceryd\u00f3w po zjedzeniu pokarmu.<\/p>\n

Wbrew wcze\u015bniejszym przypuszczeniom, zaobserwowano, \u017ce izokaloryczne zast\u0105pienie glukozy, b\u0105d\u017a sacharozy przez fruktoz\u0119 doprowadzi\u0142o do wyra\u017anego obni\u017cenia szczytowego poposi\u0142kowego st\u0119\u017cenia glukozy oraz insuliny, szczeg\u00f3lnie w grupie os\u00f3b ze stanem przedcukrzycowym, jak r\u00f3wnie\u017c z cukrzyc\u0105 typu 1 i 2. Co wi\u0119cej, izoenergetyczna wymiana wspomnianych w\u0119glowodan\u00f3w (glukozy i\/lub sacharozy) na fruktoz\u0119 w posi\u0142kach oraz\/lub napojach, nie spowodowa\u0142a istotnie wi\u0119kszego wzrostu poziomu tr\u00f3jgliceryd\u00f3w w surowicy po posi\u0142ku w por\u00f3wnaniu do pozosta\u0142ych, uj\u0119tych w badaniu sacharyd\u00f3w.<\/p>\n

Na domiar tego, ten sam zesp\u00f3\u0142 badawczy przedstawi\u0142 w poprzednim roku r\u00f3wnie\u017c rezultaty metaanalizy, kt\u00f3rej celem by\u0142a weryfikacja wp\u0142ywu izoenergetycznej substytucji glukozy i\/lub sacharozy przez fruktoz\u0119 na liczne parametry stanowi\u0105ce czynniki ryzyka cukrzycy typu 2<\/a>, takie jak: glikemia na czczo, insulina i tr\u00f3jglicerydy na czczo, lipoproteiny, hemoglobina glikowana (HbA1c) oraz masa cia\u0142a. W metaanalizie zawarto 11 randomizowanych kontrolowanych bada\u0144, trwaj\u0105cych co najmniej dwa tygodnie (\u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 wynios\u0142a 28 dni), w kt\u00f3rych \u0142\u0105cznie udzia\u0142 wzi\u0119\u0142o 277 pacjent\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie doros\u0142ych i dzieci ze stwierdzon\u0105 cukrzyc\u0105 lub bez cukrzycy.<\/p>\n

Wyniki przeprowadzonej metaanalizy wykaza\u0142y, \u017ce izokaloryczna zamiana glukozy i sacharozy na fruktoz\u0119 w produktach spo\u017cywczych, b\u0105d\u017a napojach mo\u017ce by\u0107 korzystna, w szczeg\u00f3lno\u015bci dla pacjent\u00f3w z cukrzyc\u0105 typu 2 oraz dla os\u00f3b z upo\u015bledzon\u0105 tolerancj\u0105 glukozy, a wi\u0119c b\u0119d\u0105cych w stanie przedcukrzycowym. Zauwa\u017cono, \u017ce wprowadzona interwencja w tych podgrupach poskutkowa\u0142a nieznacznym obni\u017ceniem nast\u0119puj\u0105cych wska\u017anik\u00f3w: glikemii na czczo, hemoglobiny glikowanej, tr\u00f3jgliceryd\u00f3w oraz masy cia\u0142a, natomiast nie odnotowano jakiegokolwiek wp\u0142ywu przeprowadzonego eksperymentu na st\u0119\u017cenie insuliny na czczo oraz poziom lipid\u00f3w we krwi.<\/a><\/p>\n

Summa summarum, om\u00f3wione w artykule metaanalizy wyra\u017anie dowodz\u0105, \u017ce izoenergetyczne zast\u0105pienie sacharozy i\/lub glukozy w posi\u0142kach czy wypijanych p\u0142ynach przez fruktoz\u0119, nie prowadzi do klinicznie istotnych r\u00f3\u017cnic w takich indeksach jak chocia\u017cby st\u0119\u017cenie glukozy i insuliny na czczo, poziom lipid\u00f3w oraz tr\u00f3jgliceryd\u00f3w we krwi na czczo czy masa cia\u0142a. Prawdopodobnie wydaje si\u0119, \u017ce obawy zwi\u0105zane ze spo\u017cyciem fruktozy w diecie zosta\u0142y zainicjowane przez badania z udzia\u0142em gryzoni, kt\u00f3rych metabolizm bynajmniej jest uderzaj\u0105co r\u00f3\u017cny od metabolizmu ludzkiego. Pomimo, i\u017c we wspomnianych pracach zaobserwowano pewne korzy\u015bci z celowej na potrzeby badania modyfikacji sk\u0142adu w\u0119glowodan\u00f3w w \u017cywno\u015bci i napojach u os\u00f3b w stanie przedcukrzycowym oraz u pacjent\u00f3w z cukrzyc\u0105 typu 1 i 2 to jednak nie nale\u017cy wyci\u0105ga\u0107 pochopnych wniosk\u00f3w jakoby fruktoza by\u0142a bardziej po\u017c\u0105danym cukrem w diecie, ani\u017celi glukoza czy tradycyjny bia\u0142y cukier.<\/p>\n