{"id":15674,"date":"2020-06-25T11:01:39","date_gmt":"2020-06-25T09:01:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?p=15674"},"modified":"2020-06-25T11:01:39","modified_gmt":"2020-06-25T09:01:39","slug":"luzne-podejscie-do-diety-a-zaburzenia-miesiaczkowania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/luzne-podejscie-do-diety-a-zaburzenia-miesiaczkowania\/","title":{"rendered":"Lu\u017ane podej\u015bcie do diety a zaburzenia miesi\u0105czkowania"},"content":{"rendered":"

Nie od dzi\u015b wiadomo, \u017ce podstaw\u0105 diety winny by\u0107 produkty niskoprzetworzone technologicznie, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 si\u0119 umiarkowan\u0105 lub najlepiej nisk\u0105 g\u0119sto\u015bci\u0105 energetyczn\u0105 i zarazem wysok\u0105 g\u0119sto\u015bci\u0105 od\u017cywcz\u0105. St\u0105d te\u017c zaleca si\u0119, by codzienne menu opiera\u0107 na pokarmach, takich jak \u015bwie\u017ce warzywa i owoce, pe\u0142noziarniste produkty zbo\u017cowe, \u015bwie\u017ce mi\u0119so, jaja, ryby, a dodatkowo te\u017c orzechy i nasiona, eliminuj\u0105c lub przynajmniej znacz\u0105co ograniczaj\u0105c artyku\u0142y typu s\u0142odycze czy dania typu fast-food. Takie post\u0119powanie wydaje si\u0119 rozs\u0105dne i w zasadzie trudno znale\u017a\u0107 argument podwa\u017caj\u0105cy jego s\u0142uszno\u015b\u0107. <\/strong><\/p>\n

Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce niekiedy \u201ezdrowe od\u017cywianie\u201d mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 karykatur\u0105, czyni\u0105c nam pewne szkody, co znakomicie obrazuje przyk\u0142ad kobiet uprawiaj\u0105cych sporty wytrzyma\u0142o\u015bciowe.<\/p>\n

Intryguj\u0105ce badanie<\/strong><\/h3>\n

Zainicjowany powy\u017cej temat, a dok\u0142adnie \u2013 zasugerowana w ostatnim zdaniu \u2013 zale\u017cno\u015b\u0107, wydaje si\u0119 by\u0107 co najmniej ma\u0142o prawdopodobna. Przecie\u017c \u201ezdrowe od\u017cywianie\u201d z natury jest\u2026 zdrowe i powinno przynosi\u0107 same pozytywne skutki. Chyba lepiej jest dba\u0107 o jako\u015bciowy dob\u00f3r pokarm\u00f3w ni\u017c koncentrowa\u0107 si\u0119 jedynie na dogadzaniu sobie i spe\u0142nianiu, niskich niekiedy w swojej istocie, kulinarnych zachcianek. Tak podpowiada rozs\u0105dek i \u2013 uwaga \u2013 to w\u0142a\u015bnie on jest tutaj j\u0119zyczkiem u wagi.<\/p>\n

Niezwykle interesuj\u0105cych i wymownych danych w omawianej materii dostarcza eksperyment przeprowadzony przez zesp\u00f3\u0142 naukowc\u00f3w, kierowany przez dr Melin, w kt\u00f3rym zawodniczki trenuj\u0105ce sporty wytrzyma\u0142o\u015bciowe zosta\u0142y podzielone na grupy ze wzgl\u0119du na funkcje reprodukcyjne oraz ze wzgl\u0119du na spo\u017cycie \u201eenergii dost\u0119pnej\u201d [1]. Tutaj nale\u017cy wyja\u015bni\u0107, i\u017c energia dost\u0119pna to ilo\u015b\u0107 dostarczanych kalorii z po\u017cywienia umniejszona o wydatki zwi\u0105zane z aktywno\u015bci\u0105 treningow\u0105, a zbyt niskie spo\u017cycie energii<\/a> dost\u0119pnej uznaje si\u0119 za g\u0142\u00f3wny czynnik zwi\u0119kszaj\u0105cy ryzyko zaburze\u0144 miesi\u0105czkowania u sportsmenek [2]. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych autor\u00f3w minimalna bezpieczna ilo\u015b\u0107 \u201eenergii dost\u0119pnej\u201d u trenuj\u0105cych kobiet nie powinna by\u0107 ni\u017csza ni\u017c 30 kcal na kg LBM, a optymalny jej pu\u0142ap wynosi oko\u0142o 45 kcal na kg LBM [3].<\/p>\n

W cytowanym badaniu podzia\u0142 ze wzgl\u0119du na poda\u017c energii by\u0142 nast\u0119puj\u0105cy [1]:<\/p>\n

- zawodniczki dostarczaj\u0105ce optymaln\u0105 ilo\u015b\u0107 \u201eenergii dost\u0119pnej\u201d (\u2265 45 kcal na kg LBM),<\/p>\n

- zawodniczki dostarczaj\u0105ce ni\u017csz\u0105 ni\u017c optymalna ilo\u015b\u0107 \u201eenergii dost\u0119pnej\u201d (< 45 kcal na kg LBM).<\/p>\n

Podzia\u0142 oparty na analizie stanu funkcji reprodukcyjnych wygl\u0105da\u0142 natomiast tak:<\/p>\n

- zawodniczki miesi\u0105czkuj\u0105ce prawid\u0142owo (cykle trwaj\u0105ce 28 \u00b1 7 dni, przy prawid\u0142owym poziomie hormon\u00f3w),<\/p>\n

- zawodniczki miesi\u0105czkuj\u0105ce nieprawid\u0142owo\/cierpi\u0105ce na zanik miesi\u0105czki typu funkcjonalnego, czyli FHA (cykle > 35 dni).<\/p>\n

Badacze przy tym zwr\u00f3cili uwag\u0119, czy zaburzenia miesi\u0105czkowania mo\u017cna zaklasyfikowa\u0107 jako FHA czy te\u017c wynikaj\u0105 z innych uwarunkowa\u0144 (takich jak np. PCOS<\/a>). W efekcie 5 sportsmenek zosta\u0142o wykluczonych z badania ze wzgl\u0119du na uwarunkowania zdrowotne. Warto doda\u0107, \u017ce badanie dotyczy\u0142o sportsmenek w wieku pomi\u0119dzy 18 a 38 lat, trenuj\u0105cych minimum 5 x w tygodniu, posiadaj\u0105cych co najmniej pi\u0119cioletni sta\u017c treningowy.<\/p>\n

Co si\u0119 okaza\u0142o?<\/strong><\/h3>\n

Na podstawie zebranych danych dotycz\u0105cych sposobu od\u017cywiania, oceny poziomu hormon\u00f3w i badania ginekologicznego autorzy zaobserwowali, \u017ce:<\/p>\n

- brakowa\u0142o istotnych r\u00f3\u017cnic w spo\u017cyciu \u201eenergii dost\u0119pnej\u201d (jak i energii og\u00f3\u0142em) pomi\u0119dzy zawodniczkami miesi\u0105czkuj\u0105cymi prawid\u0142owo a tymi, borykaj\u0105cymi si\u0119 z FHA. Jest to wynik zaskakuj\u0105cy na tle dotychczasowych ustale\u0144, wskaza\u0142 on bowiem, \u017ce zawodniczki borykaj\u0105ce si\u0119 z FHA niekoniecznie jedz\u0105 mniej ni\u017c zawodniczki miesi\u0105czkuj\u0105ce prawid\u0142owo\u2026<\/p>\n

- zanotowano jednak pewne r\u00f3\u017cnice w doborze pokarm\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych grupach sportsmenek. W przypadku zawodniczek do\u015bwiadczaj\u0105cych FHA oraz zawodniczek dostarczaj\u0105cych nieoptymalnych ilo\u015bci energii dost\u0119pnej z po\u017cywienia, diety opiera\u0142y si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie na produktach niskoprzetworzonych, charakteryzuj\u0105cych si\u0119 nisk\u0105 g\u0119sto\u015bci\u0105 energetyczn\u0105 i wysok\u0105 \u2013 od\u017cywcz\u0105. Paradoksalnie wi\u0119c zawodniczki borykaj\u0105ce si\u0119 z problemami zdrowotnymi wybiera\u0142y na co dzie\u0144 zdrowsze, bo bardziej od\u017cywcze, bardziej zasobne w b\u0142onnik i zarazem mniej kaloryczne pokarmy,<\/p>\n

- zawodniczki z FHA i zawodniczki spo\u017cywaj\u0105ce nieoptymalne ilo\u015bci kalorii bardziej skoncentrowane by\u0142y te\u017c na kwestii utrzymania czy te\u017c uzyskania niskiej masy cia\u0142a,<\/p>\n

- zawodniczki z FHA mia\u0142y istotnie ni\u017cszy poziom tkanki t\u0142uszczowej,<\/p>\n

- zawodniczki z FHA dostarcza\u0142y mniej t\u0142uszczu z po\u017cywienia,<\/p>\n

- zawodniczki z FHA spo\u017cywa\u0142y mniej pokarm\u00f3w szczeg\u00f3lnie zasobnych w w\u0119glowodany,<\/p>\n

- zawodniczki z FHA spo\u017cywa\u0142y wi\u0119cej b\u0142onnika,<\/p>\n

- zawodniczki z FHA wybiera\u0142y produkty o ni\u017cszej g\u0119sto\u015bci energetycznej.<\/p>\n

Czy to oznacza, \u017ce poda\u017c energii nie ma kluczowego znaczenia?<\/strong><\/h3>\n

Pomimo, i\u017c w niniejszym badaniu nie zanotowano wyra\u017anego powi\u0105zania pomi\u0119dzy spo\u017cyciem energii dost\u0119pnej a ryzykiem\/cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 wyst\u0119powania FHA, nie oznacza to, \u017ce aspekt ten nie ma znaczenia. Istnieje spora ilo\u015b\u0107 bada\u0144, w kt\u00f3rych to w\u0142a\u015bnie spo\u017cycie energii dost\u0119pnej stanowi\u0142o kluczowy czynnik warunkuj\u0105cy funkcje reprodukcyjne u sportsmenek [2-5]. Niniejsze badanie nale\u017ca\u0142oby raczej traktowa\u0107 jako literatur\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105, kt\u00f3ra zwraca uwag\u0119 na wp\u0142yw dodatkowych czynnik\u00f3w, do kt\u00f3rych prawdopodobnie zaliczy\u0107 mo\u017cna: poziom tkanki t\u0142uszczowej, spo\u017cycie b\u0142onnika, poda\u017c t\u0142uszczu z po\u017cywienia, udzia\u0142 produkt\u00f3w o wysokiej koncentracji w\u0119glowodan\u00f3w, podej\u015bcie do w\u0142asnego cia\u0142a i jedzenia oraz \u2013 co szczeg\u00f3lnie ciekawe i warte podkre\u015blenia \u2013 jako\u015bciowy dob\u00f3r pokarm\u00f3w. Wyniki niniejszego badania nie\u015bmia\u0142o sugeruj\u0105, \u017ce w przypadku kobiet trenuj\u0105cych z wysok\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 w\u0142\u0105czenie do diety pewnej ilo\u015bci produkt\u00f3w rekreacyjnych, kt\u00f3re na przek\u00f3r obowi\u0105zuj\u0105cym standardom charakteryzuj\u0105 si\u0119 wysok\u0105 g\u0119sto\u015bci\u0105 energetyczn\u0105 i niekoniecznie wysok\u0105 \u2013 od\u017cywcz\u0105, mo\u017ce nie\u015b\u0107 za sob\u0105 pewne korzy\u015bci w odniesieniu do regulacji funkcji reprodukcyjnych<\/a>.<\/p>\n

Wiele wskazuje na to, \u017ce przy wysokiej aktywno\u015bci fizycznej nie ma konieczno\u015bci zaspokajania wymog\u00f3w energetycznych ustroju tylko i wy\u0142\u0105cznie poprzez spo\u017cywanie pokarm\u00f3w, kt\u00f3re powszechnie postrzegane s\u0105 jako zdrowe, warto\u015bciowe i przyjazne dla sylwetki. Wbrew obiegowym przekonaniom, niedu\u017ce ilo\u015bci produkt\u00f3w rekreacyjnych w diecie mog\u0105 nie\u015b\u0107 za sob\u0105 pewne, zaskakuj\u0105ce korzy\u015bci. Kobiety obci\u0105\u017cone du\u017cym wysi\u0142kiem nie musz\u0105 ba\u0107 si\u0119: produkt\u00f3w o wy\u017cszej g\u0119sto\u015bci energetycznej, produkt\u00f3w smakowitych, pokarm\u00f3w o wi\u0119kszej koncentracji w\u0119glowodan\u00f3w, jak i wy\u017cszego spo\u017cycia t\u0142uszczu. W zdrowej, zmy\u015blnie zbilansowanej diecie mo\u017cna znale\u017a\u0107 miejsce na tego typu artyku\u0142y spo\u017cywcze, o ile oczywi\u015bcie jest si\u0119 aktywnym fizycznie.<\/p>\n

Inne spojrzenie \u2013 komentarz autora artyku\u0142u<\/strong><\/h3>\n

Istnieje te\u017c inne, potencjale wyt\u0142umaczenie opisywanej zale\u017cno\u015bci. Ot\u00f3\u017c nie mo\u017cna wykluczy\u0107, i\u017c za obserwowan\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 odpowiada podej\u015bcie do jedzenia. \u0141atwo sobie bowiem wyobrazi\u0107, \u017ce zawodniczki, kt\u00f3re od\u017cywi\u0142ay si\u0119 zdrowiej si\u0142\u0105 rzeczy k\u0142ad\u0142y te\u017c wi\u0119kszy nacisk na kwesti\u0119 jako\u015bciowego doboru pokarm\u00f3w, staraj\u0105c si\u0119 za wszelk\u0105 cen\u0119 unika\u0107 produkt\u00f3w uznawanych za mniej zdrowe. Taka relacja z jedzeniem mo\u017ce by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em stresu, a chroniczny stres mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107 zaburzenia miesi\u0105czkowania<\/a>, na co s\u0105 dowody [6;7].<\/p>\n

Podsumowanie<\/strong><\/h3>\n

W dzisiejszych czasach powszechnie zapanowa\u0142a moda na zdrowe od\u017cywianie. Na pierwszy rzut oka jest si\u0119 z czego cieszy\u0107. Tego typu trend jest przecie\u017c z natury zdecydowanie bardziej po\u017c\u0105dany ni\u017c np. moda na przejadanie si\u0119 s\u0142odyczami, hamburgerami i kebabem. W praktyce jednak niekiedy sytuacja si\u0119 komplikuje, oto bowiem przesadne koncentrowanie si\u0119 na kwestii jako\u015bciowego doboru pokarm\u00f3w mo\u017ce si\u0119 sta\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em problem\u00f3w, przyczyniaj\u0105c si\u0119 prawdopodobnie do wzrostu ryzyka wyst\u0119powania zaburze\u0144 miesi\u0105czkowania. Do jako\u015bciowego i ilo\u015bciowego doboru pokarm\u00f3w nale\u017cy podchodzi\u0107 w spos\u00f3b nieprzesadzony i racjonalny. Zdrowa dieta jest bowiem sztuk\u0105 umiaru.<\/p>\n