{"id":17035,"date":"2020-06-21T12:00:08","date_gmt":"2020-06-21T10:00:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?p=17035"},"modified":"2025-07-08T11:06:40","modified_gmt":"2025-07-08T09:06:40","slug":"shbg-jak-wplywa-na-gospodarke-hormonalna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/shbg-jak-wplywa-na-gospodarke-hormonalna\/","title":{"rendered":"SHBG \u2013 jak wp\u0142ywa na gospodark\u0119 hormonaln\u0105?"},"content":{"rendered":"

Testosteron w organizmie kr\u0105\u017cy zwi\u0105zany do dw\u00f3ch protein \u2013 albuminy serum krwi oraz SHBG (z angielskiego: sex hormone binding globulin). Tak zwi\u0105zany testosteron nie ma mo\u017cliwo\u015bci dostania si\u0119 do receptor\u00f3w androgenowych i tam by\u0107 przez nie wykorzystywany, tym samym mo\u017cna rzec, \u017ce staje si\u0119 rezerwuarem tego m\u0119skiego hormonu.<\/strong><\/p>\n

W dalszej kolejno\u015bci mamy wolny testosteron, kt\u00f3ry nie jest zwi\u0105zany z \u017cadnymi glikoproteinami i tylko taki testosteron jest biologicznie aktywny, czyli mo\u017ce spe\u0142nia\u0107 swoj\u0105 funkcj\u0119. Jedynie oko\u0142o 1-2% puli ca\u0142kowitej testosteronu jest w formie niezwi\u0105zanej i pomimo tego, \u017ce jest to zawsze tak ma\u0142y odsetek, taka ilo\u015b\u0107 wystarczy aby wywrze\u0107 na organizmie odpowiedni\u0105 kaskad\u0119 reakcji, przypisan\u0105 do w\u0142asno\u015bci tego androgenu, jak chocia\u017cby wzrost masy mi\u0119\u015bni szkieletowych, si\u0142a mi\u0119\u015bniowa, czy motywacja do dzia\u0142ania. Tak naprawd\u0119, nawet je\u015bli Twoje wyniki diagnostyki laboratoryjnej wykazuj\u0105 wysoki poziom testosteronu , to je\u015bli poziom SHBG jest wysoki<\/a> \u2013 nie odczujesz korzy\u015bci z wysokiego poziomu tego androgenu.<\/p>\n

SHBG co to za hormon?<\/h4>\n

SHBG jest bia\u0142kiem, kt\u00f3re wi\u0105\u017ce hormony p\u0142ciowe [1]. Te hormony to:<\/p>\n

- dihydrotestosteron (DHT)
\n- testosteron
\n- androstenediol (po\u015bredniczy w biosyntezie testosteronu)
\n- estradiol
\n- estron<\/p>\n

Cech\u0105 SHBG jest wi\u0119ksze powinowactwo do androgen\u00f3w, ani\u017celi do estrogen\u00f3w, tak wi\u0119c jego poziom b\u0119dzie wp\u0142ywa\u0142 na stosunek testosteronu do estrogen\u00f3w oddzia\u0142uj\u0105cych na organizm. Kontroluje dost\u0119pno\u015b\u0107 hormon\u00f3w p\u0142ciowych wzgl\u0119dem receptor\u00f3w oraz transportuje je we krwi [2,3].<\/strong><\/p>\n

Owe bia\u0142ko produkowane jest g\u0142\u00f3wnie w w\u0105trobie, a za stymulacj\u0119 do produkcji odpowiedzialne s\u0105 hormony tarczycy oraz estrogeny [4,5].<\/p>\n

Diagnostyka i poziomy SHBG<\/h4>\n

Badania poziomu SHBG nie wykonuje si\u0119 rutynowo i zleca si\u0119 je zazwyczaj wtedy, gdy objawy zaburze\u0144 hormonalnych nie koreluj\u0105 z ich bezpo\u015brednimi pomiarami [6].<\/p>\n

Poziom wolnego testosteronu mo\u017cna po\u015brednio wyliczy\u0107 na podstawie wyniku SHBG (u m\u0119\u017cczyzn 44-65% testosteronu zwi\u0105zane jest z SHBG, 33-50% z albumin\u0105, u kobiet jest to 66-78% zwi\u0105zane z SHBG oraz 20-30 z albumin\u0105), gdzie niezwi\u0105zany androgen lepiej odzwierciedla potencjalny wp\u0142yw na ca\u0142\u0105 gospodark\u0119 endokrynologiczn\u0105<\/a>, ani\u017celi ca\u0142kowita pula testosteronu [7].<\/p>\n

Dodatkowo, poziom SHBG mo\u017ce by\u0107 markerem zaburze\u0144 zwi\u0105zanych z:<\/strong><\/p>\n

- insulinooporno\u015bci\u0105<\/a> [8]
\n- zespo\u0142em metabolicznym [9]
\n- nieprawid\u0142ow\u0105 odpowiedzi\u0105 receptor\u00f3w androgenowych [10]
\n- prac\u0105 gruczo\u0142u tarczycy [11]
\n- przysadk\u0105 m\u00f3zgow\u0105 [12]
\n- spo\u017cywaniem posi\u0142k\u00f3w (anoreksja) [13]
\n- PCOS [20]<\/p>\n

U m\u0119\u017cczyzn zakres referencyjny SHBG to 10 \u2013 60 nmol\/L, u kobiet 20-145 nmol\/L (zakres waha si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od plac\u00f3wki wykonania badania).<\/strong><\/p>\n

Gdzie zbada\u0107 poziom SHBG?<\/h4>\n

Wiele punkt\u00f3w laboratoryjnych oferuje badanie poziomu SHBG, wiele z nich zapewnia r\u00f3wnie\u017c wyniki online i to tego samego dnia. Ofert\u0119 tak\u0105 ma m.in Centrum Medyczne Revital Clinic.<\/p>\n

Objawy wysokiego poziomu SHBG<\/h4>\n

U m\u0119\u017cczyzn chronicznie podwy\u017cszony poziom SHBG mo\u017ce wi\u0105za\u0107 si\u0119 z [14]:<\/strong><\/p>\n

- spadkiem witalno\u015bci
\n- ma\u0142\u0105 ilo\u015bci\u0105 ow\u0142osienia na ciele
\n- ma\u0142\u0105 mas\u0105 mi\u0119\u015bniow\u0105 i problemem z jej nabraniem
\n- obni\u017con\u0105 g\u0119sto\u015bci\u0105 ko\u015b\u0107ca
\n- bezp\u0142odno\u015bci\u0105
\n- u nastolatk\u00f3w z problemami dojrzewania
\n- zahamowaniem pop\u0119du p\u0142ciowego
\n- impotencj\u0105
\n- wzrostem piersi
\n- zredukowan\u0105 obj\u0119to\u015bci\u0105 j\u0105der<\/p>\n

U kobiet [22, 23, 24]:<\/strong><\/p>\n

- spadek pop\u0119du p\u0142ciowego
\n- nieregularne miesi\u0105czki oraz ich ma\u0142a obfito\u015b\u0107
\n- sucho\u015b\u0107 dr\u00f3g rodnych
\n- spadek g\u0119sto\u015bci ko\u015b\u0107ca
\n- ma\u0142a masa mi\u0119\u015bniowa
\n- problemy z pami\u0119ci\u0105
\n- depresja
\n- niepok\u00f3j
\n- przewlek\u0142e zm\u0119czenie
\n- obni\u017cone samopoczucie<\/a><\/p>\n

Przyczyny wysokiego SHBG<\/h4>\n

Najcz\u0119\u015bciej spotykane to:<\/p>\n

- wysoki poziom estrogen\u00f3w [18,19] (tu warto wspomnie\u0107, i\u017c stosowanie antykoncepcji hormonalnej przez kobiety przyczynia si\u0119 do nawet 4-krotnego wzrostu(!) SHBG wzgl\u0119dem poziomu wyj\u015bciowego, a odstawienie antykoncepcji niekoniecznie oznacza spadek SHBG do warto\u015bci sprzed stosowania hormon\u00f3w [15, 16, 17])<\/p>\n

- nadczynno\u015b\u0107 tarczycy [24] (w tym r\u00f3wnie\u017c wywo\u0142ana zewn\u0119trznie przyjmowanym T3 [25])
\n- zaburzenia pracy w\u0105troby [26, 27]
\n- niedo\u017cywienie [28]
\n- przewlek\u0142y stres<\/a> [29]
\n- palenie tytoniu [30, 31, 32]
\n- alkohol [33]
\n- niski poziom HGH [34]<\/p>\n

Regulacja poziomu SHBG<\/h4>\n

Z racji tego, i\u017c SHBG obni\u017ca dost\u0119pno\u015b\u0107 testosteronu, wi\u0105\u017ce si\u0119 to ze spadkiem nie tylko witalno\u015bci, samopoczucia, ale r\u00f3wnie\u017c efektywno\u015bci w sporcie, st\u0105d po\u017c\u0105dana jest ni\u017csza koncentracja SHBG.<\/p>\n

Je\u015bli wi\u0119c zdiagnozowa\u0142e\u015b\/a\u015b u siebie zbyt wysoki poziom SHBG i przyczyna nie le\u017cy po\u015br\u00f3d kt\u00f3rej\u015b z powy\u017cej wymienionych (zawsze najskuteczniej jest zacz\u0105\u0107 od zaj\u0119cia si\u0119 pierwotn\u0105 przyczyn\u0105 zaburzenia hormonalnego, gdy\u017c potencjalnie przynosi to najlepsze rezultaty), to by\u0107 mo\u017ce warto podzia\u0142a\u0107 na innych p\u0142aszczyznach, kt\u00f3re opisuj\u0119 poni\u017cej.
\nIstotnym jest r\u00f3wnie\u017c, aby Panie pami\u0119ta\u0142y i\u017c poziom SHBG ro\u015bnie u nich wraz z rozpocz\u0119ciem fazy lutealnej cyklu menstruacyjnego [35].<\/p>\n

Dieta:<\/strong><\/p>\n