{"id":19552,"date":"2019-02-13T14:00:55","date_gmt":"2019-02-13T13:00:55","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?p=19552"},"modified":"2025-03-16T00:23:28","modified_gmt":"2025-03-15T23:23:28","slug":"selen-ogromnie-wazny-dla-pracy-tarczycy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/selen-ogromnie-wazny-dla-pracy-tarczycy\/","title":{"rendered":"SELEN \u2013 OGROMNIE WA\u017bNY DLA PRACY TARCZYCY"},"content":{"rendered":"

Selen zosta\u0142 odkryty w 1817 r. przez szwedzkiego chemika Jonsa Berzeliusa. Jednak dopiero w 1950 roku naukowcy ze Stan\u00f3w Zjednoczonych i Niemiec wykazali jego antyoksydacyjne w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Najwi\u0119ksze st\u0119\u017cenie tego sk\u0142adnika mineralnego wyst\u0119puje w warstwie korowej nerek, trzustce, przysadce m\u00f3zgowej i w\u0105trobie. <\/strong><\/p>\n

Najwa\u017cniejsz\u0105 funkcj\u0105, kt\u00f3r\u0105 spe\u0142nia, jest tworzenie najsilniejszego antyoksydantu w naszym organizmie - enzymu peroksydazy glutationowej. Ta substancja odpowiada za ochron\u0119 naszego ca\u0142ego organizmu przed niszcz\u0105cym wp\u0142ywem wolnych rodnik\u00f3w<\/a>. Dzi\u0119ki selenowi r\u00f3wnie\u017c nasze serce jest chronione przed zgubnym wp\u0142ywem utleniaczy. Jest istotny dla prawid\u0142owego funkcjonowania uk\u0142adu immunologicznego i tarczycy. Chroni przed rozwojem chor\u00f3b z grupy autoimmunologii, kt\u00f3re s\u0105 plag\u0105 dzisiejszych czas\u00f3w. Wykazano, \u017ce selen potrafi chroni\u0107 przed rozwojem nowotwor\u00f3w, a nawet cofaniem si\u0119 ju\u017c post\u0119puj\u0105cych chor\u00f3b wywo\u0142anych ich niedoborami.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142em selenu s\u0105 przede wszystkim ryby i owoce morza takie jak \u0142oso\u015b, tu\u0144czyk, makrela, krewetki, kraby. Zawarto\u015b\u0107 selenu w ro\u015blinach jest r\u00f3\u017cna i zale\u017cy od jego ilo\u015bci w glebie. Z uwagi na post\u0119puj\u0105cy rozw\u00f3j rolnictwa zawarto\u015b\u0107 selenu w naturalnych produktach \u017cywno\u015bciowych jest bardzo niewielka, co mo\u017ce przyczynia\u0107 si\u0119 do rozprzestrzeniania si\u0119 chor\u00f3b z uwagi na os\u0142abienie odporno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa<\/a>.<\/p>\n

Selen wyst\u0119puje najcz\u0119\u015bciej w formach organicznych: selenometioninie i selenocysteinie. Z tych dw\u00f3ch to selenometionina jest form\u0105 o wiele lepiej przyswajaln\u0105. Najbogatszymi \u017ar\u00f3d\u0142ami selenu s\u0105: orzechy brazylijskie, podroby, ryby, owoce morza, czerwone mi\u0119so, dr\u00f3b, jaja, grzyby shiitake.<\/p>\n\n

Bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em selenu s\u0105 orzechy brazylijskie, jednak du\u017ce znaczenie ma r\u00f3wnie\u017c kraj ich pochodzenia! Te, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej mo\u017cemy znale\u017a\u0107 w sklepach pochodz\u0105 z Peru, Boliwii maj\u0105 nawet kilkunastokrotnie ni\u017csz\u0105 zawarto\u015b\u0107 selenu ni\u017c te z Kolumbii i Wenezueli. Warto zwraca\u0107 uwag\u0119, by orzechy pochodzi\u0142y z p\u00f3\u0142nocnych kraj\u00f3w Ameryki Po\u0142udniowej.
Jego niedobory w spos\u00f3b wielop\u0142aszczyznowy odbijaj\u0105 si\u0119 na kondycji zdrowotnej organizmu z uwagi na jego wp\u0142yw na dzia\u0142anie uk\u0142adu immunologicznego, co wi\u0105\u017ce si\u0119 ze spadkiem odporno\u015bci i zapadaniem na wiele innych chor\u00f3b, kt\u00f3re nie do ko\u0144ca uto\u017csamiamy z niedoborami pokarmowymi. Niewielki deficyt nie daje \u017cadnych charakterystycznych objaw\u00f3w.<\/p>\n

Selen jest te\u017c niezwykle wa\u017cnym \u015bladowym minera\u0142em, kt\u00f3ry ma wp\u0142yw na:<\/h5>\n

\u2022 Optymalne dzia\u0142anie odpowiedzi uk\u0142adu immunologicznego,
\u2022 Poprawny metabolizm hormon\u00f3w tarczycy, a co za tym idzie- metabolizm ca\u0142ego organizmu,
\u2022 P\u0142odno\u015b\u0107,
\u2022 Rozw\u00f3j mi\u0119\u015bni,
\u2022 Ochrony antyoksydacyjnej czerwonych krwinek, limfocyt\u00f3w, serca, w\u0105troby, nerek itd.<\/p>\n

Warto pami\u0119ta\u0107 tak\u017ce, \u017ce niedob\u00f3r selenu jest zwi\u0105zany z nieprawid\u0142owo\u015bciami w obr\u0119bie plemnik\u00f3w i zwi\u0119kszonym ryzykiem wczesnej utraty ci\u0105\u017cy. Wykazano, \u017ce selen zapobiega p\u0119kni\u0119ciom chromosomu, czyli g\u0142\u00f3wnej przyczynie wad wrodzonych i poronie\u0144.<\/a><\/p>\n

Osoby aktywne fizycznie, sportowcy (np. kultury\u015bci) potrzebuj\u0105 wi\u0119cej selenu, poniewa\u017c wyst\u0119puje u nich wi\u0119ksze zu\u017cycie tlenu, a w konsekwencji masowe wytwarzanie rodnik\u00f3w tlenowych. Powstaj\u0105 one w pracuj\u0105cych mi\u0119\u015bniach z powodu intensywnego wysi\u0142ku fizycznego oraz stresu psychicznego. Wolne rodniki powstaj\u0105 w organizmie bez przerwy, ale ich liczba wzrasta dodatkowo ze wzgl\u0119du na wysi\u0142ek fizyczny. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, aby nie przyjmowa\u0107 du\u017cych dawek antyoksydant\u00f3w (witaminy C, E, selenu, resveratrolu) oko\u0142otreningowo z uwagi na ich negatywny wp\u0142yw na procesy adaptacji treningowej oraz anabolizm tkanki mi\u0119\u015bniowej.<\/a><\/p>\n

Suplementacja selenem jest niezwykle istotna w przypadku problem\u00f3w z tarczyc\u0105 (zar\u00f3wno niedoczynno\u015b\u0107 jak i nadczynno\u015b\u0107), problem\u00f3w z p\u0142odno\u015bci\u0105, z chorobami autoimmunologicznymi, u os\u00f3b z niekt\u00f3rymi chorobami kardiologicznymi, u zawodowych sportowc\u00f3w oraz u wszystkim os\u00f3b z niedoborami. Zawsze przed rozpocz\u0119ciem suplementacji selenem warto oznaczy\u0107 ten parametr we krwi. W Polsce niestety nie jeste\u015bmy w stanie sprawdzi\u0107 jego zawarto\u015bci w kom\u00f3rkach, co najlepiej odzwierciedla nasycenie naszego organizmu tym minera\u0142em. Mo\u017cemy sprawdzi\u0107 jego st\u0119\u017cenie we krwi, co daje nam po\u015brednie informacje. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce selen mo\u017ce by\u0107 dla nas toksyczny w momencie przedawkowania<\/a>. Nie jeste\u015bmy w stanie spo\u017cy\u0107 zbyt du\u017co selenu wraz z po\u017cywieniem, jednak musimy pami\u0119ta\u0107 o zawarto\u015bci selenu w preparatach przemys\u0142owych. Bezpieczna dawka u os\u00f3b z niedoborami to 200mcg na dob\u0119 w formie L-selenometioniny przez okres oko\u0142o 2-4 miesi\u0119cy, a nast\u0119pnie podtrzymuj\u0105ca dawka w postaci 50mcg\/dob\u0119 lub kilku orzech\u00f3w brazylijskich (2 sztuki) z Kolumbii.<\/p>\n

Na niedobory nara\u017ceni s\u0105 wszyscy ci, kt\u00f3rzy cierpi\u0105 na przewlek\u0142e choroby lub maj\u0105 k\u0142opoty z odpowiednim wch\u0142anianiem sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych spowodowane wszelkimi chorobami, upo\u015bledzeniami czy dysfunkcjami uk\u0142adu trawiennego, a wi\u0119c niestety spora cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

Czasem zdarza si\u0119, \u017ce dana osoba nigdy nie przyjmowa\u0142a selenu i jej dieta w niego nie obfitowa\u0142a, a jego poziom we krwi jest znacznie przekroczony \u2013 wtedy prawdopodobnie mamy do czynienia z problemami wch\u0142aniania selenu (z cynkiem mo\u017ce by\u0107 podobnie). Mo\u017cemy cierpie\u0107 na silne niedobory litu \u2013 wtedy mo\u017ce nam si\u0119 przyda\u0107 picie wody, kt\u00f3ra zawiera lit, przez kilka dni lub tygodni.<\/p>\n

\u015aredni poziom selenu w surowicy lub osoczu Polak\u00f3w wynosi ok. 70 mg\/l, podczas gdy wed\u0142ug aktualnych wytycznych optimum dla m\u0119\u017cczyzn wynosi 85\u2013120 mg\/l, a dla kobiet 75\u201385 mg\/l. Dawka toksyczna to st\u0119\u017cenia powy\u017cej 130 mg\/l.
Przy niedoborach poni\u017cej 60 mg\/l<\/strong> wskazana jest suplementacja 300 \u03bcg u kobiet i 400 \u03bcg u m\u0119\u017cczyzn L-selenometioniny przez okres 3 miesi\u0119cy. Potem zalecana jest dawka podtrzymuj\u0105ca, czyli dobra dieta.
Przy niedoborach poni\u017cej 70 mg\/l<\/strong> wskazana jest suplementacja 200 \u03bcg u kobiet i 300 \u03bcg u m\u0119\u017cczyzn L-selenometioniny przez okres 3 miesi\u0119cy, potem zalecana jest dawka podtrzymuj\u0105ca, czyli dobra dieta.
Przy niedoborach rz\u0119du 70\u201380 mg\/l<\/strong> wskazana jest suplementacja 100 \u03bcg u kobiet i 200 \u03bcg u m\u0119\u017cczyzn L-selenometioniny przez okres 3 miesi\u0119cy, potem zalecana jest dawka podtrzymuj\u0105ca, czyli dobra dieta.
Badania wykaza\u0142y, \u017ce dawka efektywna, kt\u00f3ra obni\u017ca poziom przeciwcia\u0142 antyTPO, wynosi minimum 200 \u03bcg.<\/p>\n

Orzech orzechowi nier\u00f3wny!<\/h5>\n

Mimo \u017ce zazwyczaj polecana jest suplementacja przez spo\u017cywanie orzech\u00f3w brazylijskich, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce trudno powiedzie\u0107, ile taki orzech ma selenu \u2013 s\u0105 ich r\u00f3\u017cne odmiany, r\u00f3\u017cne czasy zbierania, przechowywania itd. \u2013 co utrudnia ocen\u0119 zawarto\u015bci selenu w orzechu. Je\u015bli chcemy suplementowa\u0107 selen w postaci orzech\u00f3w brazylijskich,<\/a> jedzmy je co 3\u20134 dni w dawce 5\u20136 orzech\u00f3w przez okres 4\u20135 miesi\u0119cy i wtedy powt\u00f3rzmy badania.<\/p>\n