{"id":21315,"date":"2019-05-16T18:24:00","date_gmt":"2019-05-16T16:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?p=21315"},"modified":"2019-05-16T18:24:00","modified_gmt":"2019-05-16T16:24:00","slug":"indywidualne-podejscie-do-aktywnosci-fizycznej-osob-o-wysokiej-wrazliwosci-sensorycznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/indywidualne-podejscie-do-aktywnosci-fizycznej-osob-o-wysokiej-wrazliwosci-sensorycznej\/","title":{"rendered":"Indywidualne podej\u015bcie do aktywno\u015bci fizycznej os\u00f3b o wysokiej wra\u017cliwo\u015bci sensorycznej"},"content":{"rendered":"

Indywidualne r\u00f3\u017cnice w reaktywno\u015bci lub wra\u017cliwo\u015bci na bod\u017ace \u015brodowiskowe zaobserwowano zar\u00f3wno u ludzi, jak i u wielu gatunk\u00f3w zwierz\u0105t [1]. Niew\u0105tpliwie, takie zr\u00f3\u017cnicowanie behawioralne wynika ze zmienno\u015bci mi\u0119dzyosobniczej w zakresie wra\u017cliwo\u015bci \u015brodowiskowej, zdefiniowanej jako zdolno\u015b\u0107 do odbierania i przetwarzania bod\u017ac\u00f3w zewn\u0119trznych.<\/strong><\/p>\n

Pomimo, i\u017c ta podstawowa zdolno\u015b\u0107 jest istotna dla wszystkich ludzi, zw\u0142aszcza bior\u0105c pod uwag\u0119 znaczenie adaptacji organizmu do okre\u015blonych warunk\u00f3w \u015brodowiskowych w celu pomy\u015blnego rozwoju jednostki, to jednak niekt\u00f3re osoby wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 znacznie bardziej wra\u017cliwe ni\u017c inne. Coraz wi\u0119cej dowod\u00f3w naukowych z dziedziny psychologii i psychiatrii, wskazuje na istotne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzyludzkie w reaktywno\u015bci na bod\u017ace \u015brodowiskowe, kt\u00f3re mog\u0105 wynika\u0107 mi\u0119dzy innymi z uwarunkowanego biologicznie temperamentu (np. neurotyczno\u015b\u0107 \u2013 negatywna emocjonalno\u015b\u0107), czy okre\u015blonego wariantu gen\u00f3w (np. kr\u00f3tki allel polimorfizmu genu transportera serotoniny).<\/p>\n

W jednej z prac wykazano, \u017ce polimorfizm regionu promotora genu dla transportera serotoniny (5-HTTLPR)<\/a> jest powi\u0105zany z wysok\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 sensoryczn\u0105, wynikaj\u0105c\u0105 z wrodzonej w\u0142a\u015bciwo\u015bci uk\u0142adu nerwowego, bowiem zar\u00f3wno cecha, jak i polimorfizm obejmuj\u0105 silniejsze reakcje emocjonalne, g\u0142\u0119bsze przetwarzanie informacji zmys\u0142owych, wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 subtelno\u015bci \u015brodowiskowej oraz \u0142atw\u0105 nadmiern\u0105 stymulacj\u0119 systemu nerwowego [2].<\/p>\n

Konieczno\u015b\u0107 indywidualnego podej\u015bcia do danej osoby <\/strong><\/h3>\n

Istnienie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzyosobniczych sprawia, \u017ce w r\u00f3\u017cnorodny spos\u00f3b ka\u017cdy z nas reaguje na bod\u017ace treningowe, poszczeg\u00f3lne sk\u0142adniki pokarmowe, alkohol, kofein\u0119, nikotyn\u0119, leki, niedob\u00f3r snu<\/a>, nadmiern\u0105 ilo\u015b\u0107 pracy, ha\u0142as, intensywny zapach, jasne \u015bwiat\u0142o, otoczenie, etc. Wyniki pierwszych bada\u0144 w tej materii szacuj\u0105, \u017ce oko\u0142o 15 \u2013 20 % populacji mo\u017cna uzna\u0107 za osoby o wysokiej wra\u017cliwo\u015bci sensorycznej, co jest \u015bci\u015ble powi\u0105zane z wysok\u0105 reaktywno\u015bci\u0105 o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego i tym samym wi\u0119ksz\u0105 g\u0142\u0119bi\u0105 przetwarzania informacji oraz tendencj\u0105 do \u0142atwego przestymulowania bod\u017acami \u015brodowiskowymi [3].<\/p>\n

Uwa\u017ca si\u0119 dzisiaj, i\u017c jest to cecha temperamentu, kt\u00f3ra jest uwarunkowana w g\u0142\u00f3wnej mierze biologicznie i absolutnie nie jest \u017cadnym zaburzeniem, chocia\u017c 80 % spo\u0142ecze\u0144stwa jest zdecydowanie mniej wra\u017cliwa na bod\u017ace. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 dla takich os\u00f3b, kluczowe jest umiej\u0119tne radzenie sobie z zewn\u0119trznymi czynnikami stresogennymi, bowiem d\u0142ugotrwa\u0142e nara\u017cenie na nadmiar stresor\u00f3w w \u017cyciu codziennym mo\u017ce w konsekwencji prowadzi\u0107 do rozwoju zaburze\u0144 zdrowia psychicznego, np. depresji<\/a>. Co ciekawe, istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c doniesienia, kt\u00f3re sugeruj\u0105, \u017ce dzieci o wysokiej wra\u017cliwo\u015bci sensorycznej s\u0105 bardziej sk\u0142onne posiada\u0107 szczup\u0142\u0105 sylwetk\u0119, w\u0105sk\u0105 twarz i jasnoniebieskie oczy, kt\u00f3re s\u0105 cechami wyra\u017anie powi\u0105zanymi z ektomorficznym typem budowy cia\u0142a [4, 5].<\/p>\n

Wedle wst\u0119pnych rozwa\u017ca\u0144 tych\u017ce autor\u00f3w przytoczonych prac, osoby wysoko wra\u017cliwe mog\u0105 \u017ale znosi\u0107 zar\u00f3wno wyczerpuj\u0105ce d\u0142ugotrwa\u0142e \u0107wiczenia fizyczne o wysokiej intensywno\u015bci, jak i treningi si\u0142owe z du\u017cym ci\u0119\u017carem, kt\u00f3re zazwyczaj mocno obci\u0105\u017caj\u0105 uk\u0142ad nerwowy, co mo\u017ce nadmiernie aktywowa\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czuln\u0105 autonomicznego systemu nerwowego i nasila\u0107 odpowied\u017a osi hormonalnej podwzg\u00f3rze - przysadka m\u00f3zgowa \u2013 nadnercza. Na domiar tego, przypuszcza si\u0119, \u017ce osoby o wysokiej wra\u017cliwo\u015bci sensorycznej w wyniku zbyt wysokich obci\u0105\u017ce\u0144 wysi\u0142kowych i zbyt du\u017cej obj\u0119to\u015bci treningowej mog\u0105 stosunkowo szybko zacz\u0105\u0107 skar\u017cy\u0107 si\u0119 na objawy zwi\u0105zane z zespo\u0142em przetrenowania, dlatego maj\u0105c na uwadze powy\u017csze informacje, warto we wsp\u00f3\u0142pracy z takimi osobami po\u0142o\u017cy\u0107 szczeg\u00f3lny nacisk na \u0107wiczenia o niskim i umiarkowanym stopniu intensywno\u015bci, a tak\u017ce liczne techniki relaksacyjne, maj\u0105ce na celu redukcj\u0119 napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego i rozlu\u017anienie cia\u0142a.<\/p>\n

Wnioski<\/strong><\/h3>\n

Reasumuj\u0105c niniejszy artyku\u0142, niew\u0105tpliwie kluczowe w dzisiejszych czasach jest indywidualne podej\u015bcie do wsp\u00f3\u0142pracy z klientem zar\u00f3wno w gabinecie dietetycznym, jak i na sali treningowej, bowiem istnieje szereg uwarunkowanych genetycznie r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzyludzkich, kt\u00f3re nierzadko sprawiaj\u0105, \u017ce dopiero dob\u00f3r odpowiedniej dla danej osoby strategii dietetyczno-treningowej mo\u017ce ostatecznie zadecydowa\u0107 o owocnych rezultatach. Bez cienia w\u0105tpliwo\u015bci, aktywno\u015b\u0107 fizyczna jest bardzo wa\u017cna dla zdrowia ka\u017cdej jednostki, niezale\u017cnie od okre\u015blonego temperamentu, czy og\u00f3lnych predyspozycji genetycznych do uprawiania sportu, niemniej jednak warto mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce niekt\u00f3re osoby b\u0119d\u0105 preferowa\u0107 bardziej lekk\u0105 i umiarkowan\u0105 form\u0119 wysi\u0142ku fizycznego, natomiast inne \u0107wiczenia o wysokiej intensywno\u015bci, czy z du\u017cym obci\u0105\u017ceniem, dlatego nie nale\u017cy \u201ewrzuca\u0107 wszystkich do jednego worka\u201d i przekonywa\u0107 do jednej metody, sprawdzonej dotychczas na pewnej grupie os\u00f3b. Na og\u00f3\u0142 sygna\u0142y p\u0142yn\u0105ce z cia\u0142a m\u00f3wi\u0105 bardzo wiele o tym jak reaguje organizm na dane bod\u017ace \u015brodowiskowe i warto ich pos\u0142ucha\u0107, a niekoniecznie zagryza\u0107 z\u0119by i robi\u0107 co\u015b na zasadzie \u201ebo tak trzeba\u201d lub \u201ebo przecie\u017c robi\u0105 tak inni\u201d. Warto poszuka\u0107 swojego optymalnego zapotrzebowania na bod\u017ace pochodz\u0105ce z aktywno\u015bci ruchowej.<\/p>\n