{"id":23209,"date":"2019-09-01T10:00:34","date_gmt":"2019-09-01T08:00:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?p=23209"},"modified":"2019-09-01T10:00:34","modified_gmt":"2019-09-01T08:00:34","slug":"time-to-peak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/time-to-peak\/","title":{"rendered":"Time To Peak"},"content":{"rendered":"
Time To Peak (TTP), czyli czas wymagany do osi\u0105gni\u0119cia szczytowej formy sportowej.<\/strong> Czym si\u0119 charakteryzuje i w jaki spos\u00f3b mo\u017cna go wykorzysta\u0107\u00a0 programuj\u0105c trening dla naszego zawodnika?<\/p>\n Przede wszystkim chcia\u0142bym podkre\u015bli\u0107, \u017ce TTP by\u0142o znane du\u017co wcze\u015bniej przed Emerging Strategies i jak ro zazwyczaj ma miejsce - zjawisko to zosta\u0142o opisane przez Sowiet\u00f3w dekady temu i by\u0142o z powodzeniem wykorzystywane do tworzenia tzw. \"profili adaptacyjnych\", gdzie po przebadaniu ok. 500 atlet\u00f3w podzielono ich na grupy wzgl\u0119dem dyscypliny sportowej, stopnia zaawansowania (bior\u0105c pod uwag\u0119 ich rekordy osobiste w por\u00f3wnaniu do rekord\u00f3w \u015bwiatowych), p\u0142ci oraz miesi\u0105ca, w kt\u00f3rym rozpocz\u0119to preparacje. Spo\u015br\u00f3d tych 500 sportowc\u00f3w wychwycono 3 g\u0142\u00f3wne profile adaptacyjne i szukano dla nich optymalnej struktury program\u00f3w treningowych, kt\u00f3ra by\u0142aby u\u0142o\u017cona w taki spos\u00f3b, by atleci osi\u0105gali optimum formy sportowej wzgl\u0119dem czasu, jaki zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony na ich przygotowania. Dzi\u0119ki temu ZSRR by\u0142o w stanie optymalizowa\u0107 programy swoich zawodnik\u00f3w i osi\u0105ga\u0107 znakomite rezultaty na scenie \u015bwiatowej.<\/p>\n Przebadani atleci zostali przydzieleni do 3 g\u0142\u00f3wnych grup:<\/p>\n Na podstawie tych danych rozwa\u017cano jaki model periodyzacji obra\u0107 dla danej grupy sportowc\u00f3w oraz jak d\u0142ugo powinny trwa\u0107 kolejne mezocykle treningowe, aby przygotowa\u0107 zawodnik\u00f3w do zadowalaj\u0105cej formy w optymalnym tempie. Oczywi\u015bcie czynniki indywidualne w ka\u017cdym wypadku b\u0119d\u0105 musia\u0142y zosta\u0107 wzi\u0119te pod uwag\u0119, jednak o tym p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n Praktyczne zastosowanie powy\u017cszych danych przek\u0142ada\u0142o si\u0119 w taki spos\u00f3b, i\u017c ustalaj\u0105c struktur\u0119 re\u017cimu treningowego badacze wzi\u0119li pod uwag\u0119 nast\u0119puj\u0105ce zjawiska:<\/p>\n Korzystaj\u0105c z powy\u017cszych danych mo\u017cna by\u0142o z wi\u0119ksza dok\u0142adno\u015bci\u0105 przewidzie\u0107 optymaln\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 trwania mezocyklu treningowego i dostosowa\u0107 program pod zawodnika z niebywa\u0142\u0105 precyzj\u0105, umo\u017cliwiaj\u0105c osi\u0105gni\u0119cie zadowalaj\u0105cych rezultat\u00f3w mo\u017cliwie najmniejszym nak\u0142adem pracy.<\/p>\n Je\u015bli chodzi natomiast o samo Emerging Strategies, sprawa wygl\u0105da nieco inaczej - do ka\u017cdego ze sportowc\u00f3w podchodzi si\u0119 indywidualnie programuj\u0105c dla niego 1 mikrocykl na konkretnym RPE, kt\u00f3ry jest powtarzany w k\u00f3\u0142ko (tydzie\u0144 w tydzie\u0144) i osi\u0105gi sportowe s\u0105 monitorowane przez trenera a wyniki odnotowywane, po czym zostaje wyci\u0105gni\u0119ta z nich konkluzja bazuj\u0105ca na tym jak d\u0142ugo wyniki ulega\u0142y poprawie. Oczywi\u015bcie forma, tak jak i w przypadkach opisanych przez Sowiet\u00f3w mo\u017ce ulec tymczasowemu obni\u017ceniu, by dalej wzrosn\u0105\u0107 i osi\u0105gn\u0105\u0107 szczyt, dlatego te\u017c obserwuj\u0105c reakcj\u0119 zawodnik\u00f3w na dany program treningowy nale\u017cy mie\u0107 to na uwadze i nie ko\u0144czy\u0107 programu treningowego przy pierwszym, odnotowanym jej spadku a rozwa\u017cy\u0107 kontynuacj\u0119 planu, gdy\u017c forma teoretycznie ma nadal prawo wzrosn\u0105\u0107 i je\u015bli jeste\u015bmy na etapie oceny optymalnej d\u0142ugo\u015bci mezocyklu treningowego, to musimy bra\u0107 tego typu ewentualno\u015bci pod uwag\u0119.<\/p>\n Ok, mamy ju\u017c pewne dane i zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce chcemy nauczy\u0107 si\u0119 wykorzystywa\u0107 je w praktyce, tworz\u0105c w\u0142asny system a nie bezmy\u015blnie kopiowa\u0107 bez zrozumienia swoich dzia\u0142a\u0144 nale\u017ca\u0142oby przedstawi\u0107 kilka praktycznych zastosowa\u0107 lub te\u017c da\u0107 generalne wskaz\u00f3wki, kt\u00f3re mog\u0142oby nakierowa\u0107 na pewne idee.<\/p>\n Zaczynaj\u0105c od samego pocz\u0105tku i zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce mamy ju\u017c u\u0142o\u017cony program treningowy mo\u017cemy ustali\u0107 sta\u0142y poziom trudno\u015bci i notowa\u0107 wzrost lub spadek obci\u0105\u017ce\u0144 u\u017cywanych treningowo jak w przypadku Emerging Strategies. Dzi\u0119ki wykorzystaniu sta\u0142ej w postaci postrzeganego wysi\u0142ku i ocenianiu formy na podstawie u\u017cywanych obci\u0105\u017ce\u0144 treningowych (czy to w kilogramach, czy to wzgl\u0119dem poprzedniego 1RM) jeste\u015bmy w stanie dokona\u0107 analizy i wyci\u0105gn\u0105\u0107 pewne dane z tej metody badawczej, jednak nie jest to jedyne rozwi\u0105zanie. Kolejn\u0105 opcj\u0105 jest monitorowanie pr\u0119dko\u015bci sztangi, jak to robi np. Chris Duffin - w tym wypadku mo\u017cemy albo u\u017cywa\u0107 sta\u0142ych obci\u0105\u017ce\u0144 albo, zak\u0142adaj\u0105c, i\u017c mamy ju\u017c pewien zbi\u00f3r danych zebranych na przestrzeni poprzednich miesi\u0119cy por\u00f3wnywa\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 sztangi na konkretnych obci\u0105\u017ceniach do pr\u0119dko\u015bci jak\u0105 notowali\u015bmy w poprzednich okresach treningowych i wyci\u0105gn\u0105\u0107 dane z obserwacji. Nast\u0119pn\u0105 metod\u0105 mo\u017ce by\u0107 miara postrzeganego wysi\u0142ku, czyli zwyczajnie RPE. Post\u0119puj\u0105c w spos\u00f3b podobny jak w przypadku mierzenia pr\u0119dko\u015bci poruszaj\u0105cej si\u0119 sztangi w koncentrycznej fazie boju, tutaj mo\u017cemy bazowa\u0107 na w\u0142asnych odczuciach i uzna\u0107, \u017ce szczyt osi\u0105gamy wtedy, gdy obci\u0105\u017cenia postrzegamy jako najl\u017cejsze a dalsza kontynuacja schematu treningowego b\u0119dzie skutkowa\u0107 sta\u0142ym zwi\u0119kszeniem poziomu postrzeganej trudno\u015bci lub drastycznym spadkiem tempa czynienia post\u0119p\u00f3w i stanie si\u0119 zwyczajnie nieop\u0142acalne. Kolejn\u0105 metod\u0105 mo\u017ce by\u0107 zastosowanie metody, kt\u00f3r\u0105 nazywam AMSAP (As Many Sets As Possible). Jest to dok\u0142adnie to samo, co AMRAP, z tym, \u017ce zamiast wykonywa\u0107 maksymaln\u0105 mo\u017cliw\u0105 ilo\u015b\u0107 powt\u00f3rze\u0144 z danym obci\u0105\u017ceniem w jednej serii, to wykonujemy maksymaln\u0105 ilo\u015b\u0107 serii na sta\u0142ym obci\u0105\u017ceniu, w sta\u0142ym zakresie powt\u00f3rzeniowym a w ka\u017cd\u0105 seri\u0119 wk\u0142ada\u0107 maksimum si\u0142y, koncentruj\u0105c si\u0119 na akceleracji i monitorowa\u0107 poziom zm\u0119czenia lub pr\u0119dko\u015b\u0107 sztangi. W tym wypadku mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 pewn\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107, mianowicie wykonuj\u0105c coraz wi\u0119cej serii z tygodnia na tydzie\u0144 w pewnym momencie osi\u0105gniemy peak obj\u0119to\u015bciowy, po kt\u00f3rym konieczny b\u0119dzie deload. Korzystaj\u0105c z tej metody uda\u0142o mi si\u0119 zdeterminowa\u0107 tempo adaptacji dla niejednego zawodnika w okresie budowania bazy treningowej i jako ma\u0142\u0105 ciekawostk\u0119 mog\u0119 doda\u0107, i\u017c jeden z nich w przypadku wyciskania le\u017c\u0105c wykona\u0142 30 serii na jednostce treningowej i \u0142\u0105cznie 77 serii w skali mikrocyklu treningowego. Kolejn\u0105 metod\u0105 mo\u017ce by\u0107 monitorowanie takich parametr\u00f3w jak np. si\u0142a chwytu, czy tempo reakcji, co r\u00f3wnie\u017c z powodzeniem by\u0142o stosowane w Zwi\u0105zku Radzieckim i na podstawie tych pomiar\u00f3w mo\u017cna by\u0142o zdeterminowa\u0107, kiedy sportowiec wchodzi w sfer\u0119 przetrenowania, by dalej wyci\u0105gn\u0105\u0107 z tego konkretne dane.<\/p>\n Oczywi\u015bcie metody, kt\u00f3re przytoczy\u0142em nie s\u0105 jedynymi, nic nie stoi r\u00f3wnie\u017c na przeszkodzie, by zastosowa\u0107 w\u0142asne, niekonwencjonalne metody pomiarowe i o ile b\u0119d\u0105 one skuteczniejsze od konwencjonalnych, to nie widz\u0119 ku temu \u017cadnych przeciwwskaza\u0144. Podkre\u015bli\u0107 natomiast nale\u017cy, i\u017c w okresie determinowania optymalnej d\u0142ugo\u015bci mezocyklu treningowego pomocne jest zastosowanie kilku sta\u0142ych i na ich podstawie dokonywania oceny, poniewa\u017c im wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 zmiennych rzutuj\u0105cych na ca\u0142okszta\u0142t formy sportowej, tym trudniej b\u0119dzie dokona\u0107 rzetelnego pomiaru i zwi\u0119kszeniu ulega ryzyko mylnej oceny osi\u0105g\u00f3w sportowych naszego zawodnika, czy te\u017c przeoczenia pewnych korelacji.<\/p>\n\n
\n
Zastosowanie w praktyce<\/h3>\n