{"id":23288,"date":"2019-09-08T10:00:23","date_gmt":"2019-09-08T08:00:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?p=23288"},"modified":"2019-09-08T10:00:23","modified_gmt":"2019-09-08T08:00:23","slug":"konsumpcja-kofeiny-a-stezenie-kortyzolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/konsumpcja-kofeiny-a-stezenie-kortyzolu\/","title":{"rendered":"Konsumpcja kofeiny a st\u0119\u017cenie kortyzolu"},"content":{"rendered":"

Nie ulega \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce kawa jest jednym z najcz\u0119\u015bciej spo\u017cywanych napoj\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie, jak r\u00f3wnie\u017c stanowi g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o kofeiny dla wi\u0119kszo\u015bci populacji [1]. Pomimo, i\u017c kawa jest przede wszystkim kojarzona z zawarto\u015bci\u0105 kofeiny to jednak jest to z\u0142o\u017cona mieszanina ponad 1000 r\u00f3\u017cnych bioaktywnych zwi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3re wykazuj\u0105 szerokie spektrum w\u0142a\u015bciwo\u015bci biologicznych w organizmie cz\u0142owieka, w tym dzia\u0142anie antyoksydacyjne, antyzapalne, antynowotworowe, ergogeniczne, przeciwzm\u0119czeniowe czy przeciwfibrotyczne (chroni\u0105ce przed w\u0142\u00f3knieniem tkanek) [2].<\/strong><\/p>\n

W licznych badaniach dowiedziono, \u017ce regularne spo\u017cywanie kawy wi\u0105\u017ce si\u0119 z szeregiem korzy\u015bci zdrowotnych, w tym ze zmniejszonym ryzykiem chor\u00f3b sercowo-naczyniowych<\/a>, mniejsz\u0105 cz\u0119sto\u015bci\u0105 wyst\u0119powania cukrzycy typu 2 oraz zmniejszon\u0105 \u015bmiertelno\u015bci\u0105 z powodu chor\u00f3b zapalnych, sercowo-naczyniowych, a tak\u017ce zgonu z jakiejkolwiek przyczyny [2, 3]. Wiele bada\u0144 epidemiologicznych wykaza\u0142o r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zek mi\u0119dzy wy\u017cszym spo\u017cyciem kawy a lepszymi wynikami test\u00f3w poznawczych, a tak\u017ce odwrotn\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy konsumpcj\u0105 kawy a ryzykiem rozwoju demencji starczej oraz choroby Alzheimera.<\/p>\n

Popularno\u015b\u0107 kawy i innych napoj\u00f3w zawieraj\u0105cych kofein\u0119, takich jak herbata, kakao czy yerba mate wynika z jednej strony z atrakcyjnego smaku i aromatu, a z drugiej strony z ich wp\u0142ywu na funkcjonowanie o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, w tym zw\u0142aszcza zdolno\u015bci do blokowania receptor\u00f3w adenozynowych i zwi\u0119kszania uwalniania endorfin, adrenaliny, noradrenaliny, dopaminy oraz serotoniny [4]. Ponadto wykazano, i\u017c kofeina przyjmowana w dawkach pokarmowych przyczynia si\u0119 do zwi\u0119kszenia st\u0119\u017cenia zar\u00f3wno hormonu adenokortykotropowego (ACTH), jak i kortyzolu u ludzi w spoczynku, a tak\u017ce u tych poddanych obci\u0105\u017ceniu psychicznemu.<\/p>\n\n

Kortyzol jest hormonem steroidowym, kt\u00f3ry wydzielany jest przez warstw\u0119 pasmowat\u0105 kory nadnerczy wed\u0142ug rytmu dobowego z najwy\u017cszym st\u0119\u017ceniem w godzinach porannych oko\u0142o czasu przebudzenia i najni\u017cszym obserwowanym we wczesnych fazach snu [4]. Wspomniany dobowy rytm wydzielania kortyzolu jest wa\u017cny dla utrzymania optymalnego funkcjonowania organizmu cz\u0142owieka, bowiem przyczynia si\u0119 mi\u0119dzy innymi do regulacji bilansu energetycznego oraz konsolidacji pami\u0119ci podczas snu.<\/p>\n

W 4-tygodniowym badaniu skrzy\u017cowanym przeprowadzonym metod\u0105 podw\u00f3jnie \u015blepej pr\u00f3by z udzia\u0142em 96 zdrowych doros\u0142ych zauwa\u017cono, \u017ce codzienna konsumpcja kofeiny powoduje cz\u0119\u015bciow\u0105, lecz nie ca\u0142kowit\u0105 tolerancj\u0119 wyra\u017anego wp\u0142ywu kofeiny na wydzielanie kortyzolu [4]. Odnotowano, i\u017c odpowied\u017a kortyzolu na kofein\u0119 by\u0142a zmniejszona, natomiast nie ca\u0142kowicie wyeliminowana u zdrowych m\u0142odych m\u0119\u017cczyzn i kobiet, kt\u00f3rzy codziennie spo\u017cywali kofein\u0119. Reakcja osi podwzg\u00f3rze \u2013 przysadka \u2013 nadnercza (HPA) by\u0142a szczeg\u00f3lnie widoczna u os\u00f3b spo\u017cywaj\u0105cych codziennie w domu umiarkowane dawki kofeiny wynosz\u0105ce 300 mg na dob\u0119, natomiast zosta\u0142a skutecznie zmniejszona u os\u00f3b spo\u017cywaj\u0105cych wi\u0119ksze dawki.<\/p>\n

W jeszcze innym randomizowanym, kontrolowanym badaniu klinicznym z udzia\u0142em 96 zdrowych doros\u0142ych os\u00f3b wykazano, i\u017c kofeina przyczyni\u0142a si\u0119 do zwi\u0119kszenia poziomu kortyzolu<\/a> u badanych w po\u0142\u0105czeniu ze stresem psychicznym i podejmowanym wysi\u0142kiem fizycznym, co sugeruje jej interakcj\u0119 z g\u0142\u00f3wnymi mechanizmami dzia\u0142ania organizmu w odpowiedzi na stres psychiczny oraz procesami metabolicznymi zachodz\u0105cymi podczas wykonywanych \u0107wicze\u0144 fizycznych [5]. W niniejszym badaniu zaobserwowano, \u017ce kofeina przyjmowana przed wysi\u0142kiem fizycznym podwy\u017csza\u0142a st\u0119\u017cenie kortyzolu zar\u00f3wno u m\u0119\u017cczyzn, jak i u kobiet na skutek stymulacji funkcjonowania centralnego uk\u0142adu nerwowego, lecz tak\u017ce mo\u017cliwych interakcji z obwodowymi mechanizmami reguluj\u0105cymi aktywno\u015b\u0107 osi HPA, zw\u0142aszcza u kobiet. Warto r\u00f3wnie\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce wyniki innych bada\u0144 z udzia\u0142em os\u00f3b aktywnych fizycznie regularnie wykonuj\u0105cych trening si\u0142owy wykaza\u0142y sp\u00f3jnie, \u017ce wysokie dawki przyjmowanej kofeiny<\/a> (np. 6 mg na kg ca\u0142kowitej masy cia\u0142a czy 800 mg) na oko\u0142o godzin\u0119 przed rozpocz\u0119ciem jednostki treningowej powoduj\u0105 znacz\u0105cy wzrost st\u0119\u017cenia kortyzolu w surowicy krwi i \u015blinie [6, 7].<\/p>\n

Konkluduj\u0105c, w \u015bwietle aktualnych dowod\u00f3w naukowych regularne przyjmowanie kofeiny w postaci kawy, innych napoj\u00f3w b\u0119d\u0105cych jej bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em, b\u0105d\u017a suplement\u00f3w diety mo\u017ce przyczynia\u0107 si\u0119 do wzrostu st\u0119\u017cenia kortyzolu we krwi i \u015blinie oraz zwi\u0119kszenia og\u00f3lnej aktywno\u015bci osi HPA. Co wa\u017cne, efekt ten w du\u017cym stopniu b\u0119dzie zale\u017ca\u0142 od wielu czynnik\u00f3w, takich jak m.in.: dawka, posta\u0107, pora spo\u017cycia, p\u0142e\u0107, temperament, obci\u0105\u017cenie psychiczne, og\u00f3lny styl \u017cycia oraz czas trwania, charakter i intensywno\u015b\u0107 podejmowanego wysi\u0142ku fizycznego [4, 8].<\/p>\n

Sprawd\u017a te\u017c: Kofeina od A do Z<\/a><\/strong><\/p>\n