{"id":24105,"date":"2019-12-05T18:27:43","date_gmt":"2019-12-05T17:27:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?p=24105"},"modified":"2019-12-05T18:27:43","modified_gmt":"2019-12-05T17:27:43","slug":"przeglad-okreslonych-interwencji-zywieniowych-w-ibs-czesc-iii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/przeglad-okreslonych-interwencji-zywieniowych-w-ibs-czesc-iii\/","title":{"rendered":"Przegl\u0105d okre\u015blonych interwencji \u017cywieniowych w IBS \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 III"},"content":{"rendered":"

W poprzednich dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach artyku\u0142u dokonano krytycznego przegl\u0105du fachowego pi\u015bmiennictwa w celu oceny skuteczno\u015bci zar\u00f3wno diety o niskiej zawarto\u015bci FODMAP, jak i diety bezglutenowej we wspomaganiu leczenia zespo\u0142u jelita nadwra\u017cliwego. Tymczasem w niniejszej ods\u0142onie artyku\u0142u, przedstawione zostan\u0105 aktualne dowody na efektywno\u015b\u0107 diety ubogo- lub ca\u0142kowicie bezlaktozowej, a tak\u017ce diety ubogo- b\u0105d\u017a bogatoresztkowej w redukcji objaw\u00f3w \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowych u pacjent\u00f3w z IBS.<\/strong><\/p>\n

Dieta ubogo- lub bezlaktozowa<\/strong><\/h3>\n

Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce laktoza jest sk\u0142adnikiem pokarmowym<\/a>, kt\u00f3rego unika wielu pacjent\u00f3w z IBS [1]. Jest ona disacharydem z\u0142o\u017conym z glukozy i galaktozy, kt\u00f3ry nale\u017cy do grupy FODMAP, gdy nie jest trawiony w jelicie cienkim. Wszyscy ludzie s\u0105 w stanie trawi\u0107 laktoz\u0119 w okresie noworodkowym, niemniej jednak maksymalnie jedna trzecia os\u00f3b wykazuje genetyczn\u0105 cech\u0119 utrzymywania si\u0119 aktywno\u015bci laktazy, dzi\u0119ki czemu zachowuj\u0105 oni r\u00f3wnie\u017c zdolno\u015b\u0107 do trawienia cukru mlecznego w p\u00f3\u017aniejszym wieku. Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 populacji \u015bwiata nie jest w stanie trawi\u0107 laktozy w wieku doros\u0142ym ze wzgl\u0119du na genetycznie uwarunkowany niedob\u00f3r laktazy i tym samym jej wyra\u017anie obni\u017con\u0105 aktywno\u015b\u0107 w przewodzie pokarmowym.<\/p>\n

Co ciekawe, objawy IBS i nietolerancji laktozy pokrywaj\u0105 si\u0119 w znacznym stopniu, dlatego niekt\u00f3rzy badacze w drugiej po\u0142owie XX wieku wierzyli, \u017ce przyczyn\u0105 zespo\u0142u jelita nadwra\u017cliwego jest w\u0142a\u015bnie nietolerancja laktozy, jednak\u017ce teori\u0119 t\u0119 p\u00f3\u017aniej odrzucono, albowiem sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce maj\u0105 one cz\u0119\u015bciowo inn\u0105 patofizjologi\u0119 [1]. Wyniki dotychczas przeprowadzonych bada\u0144, oceniaj\u0105cych wp\u0142yw przestrzegania diety o niskiej zawarto\u015bci laktozy lub diety ca\u0142kowicie bezlaktozowej na stan zdrowia pacjent\u00f3w z IBS, zosta\u0142y podsumowane w 2016 roku przez Brytyjskie Stowarzyszenie Dietetyk\u00f3w [2].<\/p>\n

We wspomnianych wytycznych podkre\u015blono, \u017ce wa\u017cne jest wzi\u0119cie pod uwag\u0119 nietolerancji laktozy w diagnostyce pacjent\u00f3w z podejrzeniem IBS, szczeg\u00f3lnie u os\u00f3b o pochodzeniu etnicznym z wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119sto\u015bci\u0105 wyst\u0119powania niedoboru laktazy. Nie ma natomiast wystarczaj\u0105cych dowod\u00f3w na to, aby zaleci\u0107 diet\u0119 ubogo- lub bezlaktozow\u0105 wszystkim pacjentom z IBS. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce poda\u017c laktozy jest wyra\u017anie ograniczona u os\u00f3b przestrzegaj\u0105cych diety ubogiej w FODMAP, natomiast skupienie si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na unikaniu laktozy<\/a> w diecie mo\u017ce przynie\u015b\u0107 jedynie niewielkie korzy\u015bci u wi\u0119kszo\u015bci chorych z IBS.<\/p>\n

Dieta bogato- czy ubogob\u0142onnikowa w IBS?<\/strong><\/h3>\n

B\u0142onnik pokarmowy to niestrawne w\u0119glowodany (np. celuloza, skrobia oporna czy glukany), kt\u00f3re tworz\u0105 kluczowe materia\u0142y strukturalne zb\u00f3\u017c, owoc\u00f3w, warzyw, orzech\u00f3w i nasion ro\u015blin str\u0105czkowych [3]. Mo\u017cna je podzieli\u0107 na dwie g\u0142\u00f3wne grupy w oparciu o rozpuszczalno\u015b\u0107 w wodzie, mianowicie w\u0142\u00f3kna rozpuszczalne i nierozpuszczalne. Te pierwsze tworz\u0105 w przewodzie pokarmowym \u017cel, kt\u00f3ry nast\u0119pnie oddzia\u0142uje z mikrobiot\u0105 jelitow\u0105 i mo\u017ce skr\u00f3ci\u0107 czas pasa\u017cu jelitowego. Te drugie natomiast zwi\u0119kszaj\u0105 mas\u0119 stolca i przyspieszaj\u0105 perystaltyk\u0119 jelit. W systematycznej pracy przegl\u0105dowej i metaanalizie, obejmuj\u0105cej 14 RCTs (randomizowanych, kontrolowanych bada\u0144 klinicznych) z ca\u0142o\u015bciowym udzia\u0142em 906 pacjent\u00f3w z IBS wykazano, i\u017c b\u0142onnik pokarmowy zapewnia znacz\u0105ce korzy\u015bci<\/a> w poprawie globalnych objaw\u00f3w choroby u wszystkich badanych [4].<\/p>\n

Co wa\u017cne, zg\u0142aszane korzy\u015bci w tej materii zaobserwowano wy\u0142\u0105cznie w badaniach, w kt\u00f3rych wykorzystano frakcj\u0119 rozpuszczaln\u0105 b\u0142onnika pokarmowego jako interwencj\u0119, natomiast nie stwierdzono pozytywnego efektu dla frakcji nierozpuszczalnej. Do interesuj\u0105cych wniosk\u00f3w doszed\u0142 r\u00f3wnie\u017c zesp\u00f3\u0142 badawczy pod kierunkiem J. de Vries, kt\u00f3ry zauwa\u017cy\u0142, i\u017c r\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a w\u0142\u00f3kna pokarmowego (zbo\u017ca, owoce i warzywa) nie wp\u0142ywa\u0142y na czas pasa\u017cu jelitowego u os\u00f3b z czasem przej\u015bcia pokarmu przez uk\u0142ad pokarmowy mniejszym ni\u017c 48 godzin, co wskazuje, \u017ce b\u0142onnik mo\u017ce faktycznie normalizowa\u0107 op\u00f3\u017aniony pasa\u017c jelitowy (trwaj\u0105cy powy\u017cej 48 godzin), lecz nie mo\u017ce ju\u017c dalej przyspiesza\u0107 optymalnego czasu pasa\u017cu tre\u015bci jelitowych [5].<\/p>\n

Spo\u017cycie b\u0142onnika pokarmowego wydaje si\u0119 by\u0107 zar\u00f3wno korzystne, jak i bezpieczne u zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w z IBS, szczeg\u00f3lnie w przypadku postaci zaparciowej choroby<\/a> [3]. Nale\u017cy tym samym zach\u0119ca\u0107 pacjent\u00f3w z podtypem zaparciowym IBS, aby korzystali z szerokiej gamy produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych b\u0119d\u0105cych dobrym \u017ar\u00f3d\u0142em mniej fermentowalnych w przewodzie pokarmowym frakcji b\u0142onnika pokarmowego, kt\u00f3re s\u0105 zwykle spotykane w r\u00f3\u017cnych pokarmach zbo\u017cowych. Je\u017celi natomiast objawy zwi\u0105zane z nadmiern\u0105 produkcj\u0105 gaz\u00f3w jelitowych stanowi\u0105 zasadniczy problem chorego, to w tym przypadku spo\u017cycie pokarm\u00f3w obfituj\u0105cych w frakcj\u0119 rozpuszczaln\u0105 b\u0142onnika pokarmowego wydaje si\u0119 by\u0107 bardziej po\u017c\u0105dane. Warto r\u00f3wnie\u017c doda\u0107, \u017ce nie ma dowod\u00f3w w fachowej literaturze na poparcie powszechnej praktyki jak\u0105 jest zalecanie zmniejszania ilo\u015bci poda\u017cy b\u0142onnika pokarmowego u pacjent\u00f3w z postaci\u0105 biegunkow\u0105 IBS, aby wyd\u0142u\u017cy\u0107 w ten spos\u00f3b u nich czas pasa\u017cu jelitowego [6].<\/p>\n