{"id":24319,"date":"2019-12-23T16:48:53","date_gmt":"2019-12-23T15:48:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/?p=24319"},"modified":"2019-12-23T16:48:53","modified_gmt":"2019-12-23T15:48:53","slug":"sposob-odzywiania-a-ryzyko-rozwoju-raka-prostaty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.muscle-zone.pl\/blog\/sposob-odzywiania-a-ryzyko-rozwoju-raka-prostaty\/","title":{"rendered":"Spos\u00f3b od\u017cywiania a ryzyko rozwoju raka prostaty"},"content":{"rendered":"

Rak charakteryzuje si\u0119 niekontrolowan\u0105 proliferacj\u0105 (namna\u017caniem si\u0119) kom\u00f3rek i jest drug\u0105 najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 \u015bmierci na \u015bwiecie, zaraz po chorobach uk\u0142adu sercowo-naczyniowego [1]. Wed\u0142ug naj\u015bwie\u017cszych danych przedstawionych przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Agencj\u0119 Bada\u0144 nad Rakiem (ang. International Agency for Research on Cancer - IARC), globalne obci\u0105\u017cenie chorobami nowotworowymi w roku 2018 wzros\u0142o do 18,1 miliona nowych przypadk\u00f3w i a\u017c 9,6 miliona zgon\u00f3w. Co ciekawe, ponad po\u0142ow\u0119 wszystkich zdiagnozowanych schorze\u0144 nowotworowych uwa\u017ca si\u0119 za mo\u017cliwe do unikni\u0119cia [2]. <\/strong><\/p>\n

Rak prostaty jest drugim najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cym nowotworem u m\u0119\u017cczyzn, zaraz po raku p\u0142uca [3]. W 2012 roku stwierdzono ponad 1,1 miliona nowych przypadk\u00f3w zachorowa\u0144 i ponad 307 tysi\u0119cy zgon\u00f3w z powodu raka prostaty na ca\u0142ym \u015bwiecie. Zachorowalno\u015b\u0107 na raka gruczo\u0142u krokowego \u00a0jest silnie powi\u0105zana z wiekiem, bowiem 35 % nowych przypadk\u00f3w choroby wyst\u0119puje u m\u0119\u017cczyzn w wieku 75 lat i starszych [1]. Najwy\u017csza zachorowalno\u015b\u0107 na raka prostaty<\/a>, wystandaryzowana w stosunku do wieku wyst\u0119puje w Australii, Nowej Zelandii, Europie i obu Amerykach, natomiast najni\u017csza w Azji \u015arodkowo-Wschodniej. Geograficzne zr\u00f3\u017cnicowanie cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania raka gruczo\u0142u krokowego u m\u0119\u017cczyzn, obejmuje zar\u00f3wno dobrze znane czynniki ryzyka, takie jak wiek, rasa czy obci\u0105\u017cenie dodatnim wywiadem rodzinnym, jak r\u00f3wnie\u017c czynniki \u015brodowiskowe, w tym spos\u00f3b od\u017cywiania i og\u00f3lny styl \u017cycia [1 - 3].<\/p>\n

Kt\u00f3re produkty \u017cywno\u015bciowe mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko zachorowania na raka prostaty?<\/strong><\/p>\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania raka prostaty w krajach azjatyckich jest niska w por\u00f3wnaniu z Zachodem, lecz gwa\u0142townie wzrasta (nawet 20-krotnie zwi\u0119kszone ryzyko rozwoju choroby) u imigrant\u00f3w z Azji do Stan\u00f3w Zjednoczonych, kt\u00f3rzy przyj\u0119li zachodni\u0105 diet\u0119, zmniejszaj\u0105c tym samym spo\u017cycie soi, herbaty, ryb, warzyw i owoc\u00f3w oraz jednocze\u015bnie zwi\u0119kszaj\u0105c konsumpcj\u0119 czerwonego mi\u0119sa i \u017cywno\u015bci o wysokim stopniu przetworzenia, bogatej w t\u0142uszcze i rafinowane w\u0119glowodany [1]. Rezultaty niedawnej metaanalizy, obejmuj\u0105cej 12 bada\u0144 obserwacyjnych wykaza\u0142y, \u017ce zachodni wzorzec diety znacznie zwi\u0119ksza\u0142 ryzyko zachorowania na raka<\/a> gruczo\u0142u krokowego [3]. Przypuszcza si\u0119, \u017ce wysoki udzia\u0142 w codziennej diecie przetworzonego czerwonego mi\u0119sa, \u017cywno\u015bci typu fast-food, s\u0142onych przek\u0105sek oraz s\u0142odyczy mo\u017ce by\u0107 prawdopodobnie odpowiedzialny za pronowotworowe dzia\u0142anie takiego sposobu od\u017cywiania, maj\u0105c na uwadze d\u0142u\u017csz\u0105 perspektyw\u0119 czasow\u0105.<\/p>\n

Na domiar tego, konsumpcja przetworzonego mi\u0119sa zosta\u0142a kilka lat temu sklasyfikowana przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Agencj\u0119 Bada\u0144 nad Rakiem do grupy zwi\u0105zk\u00f3w o udowodnionym rakotw\u00f3rczym dzia\u0142aniu na organizm cz\u0142owieka (Grupa 1), z kolei czerwone mi\u0119so zosta\u0142o zakwalifikowane do grupy substancji prawdopodobnie rakotw\u00f3rczych dla ludzi (Grupa 2A). W prokancerogennych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach mi\u0119sa mo\u017ce po\u015bredniczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c znacz\u0105co obecno\u015b\u0107 zwi\u0105zk\u00f3w mutagennych, takich jak heterocykliczne aminy aromatyczne i wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne, kt\u00f3re powstaj\u0105 podczas obr\u00f3bki cieplnej w wysokich temperaturach lub nad p\u0142omieniem.<\/p>\n

Kt\u00f3re pokarmy mog\u0105 z kolei zmniejsza\u0107 ryzyko rozwoju raka prostaty?<\/strong><\/p>\n

Cho\u0107 nie udokumentowano do chwili obecnej istotnego wp\u0142ywu przestrzegania diety \u015br\u00f3dziemnomorskiej<\/a> na ryzyko rozwoju raka prostaty, to istniej\u0105 w fachowej literaturze doniesienia, kt\u00f3re sugeruj\u0105, \u017ce niekt\u00f3re bioaktywne substancje pochodzenia ro\u015blinnego mog\u0105 obni\u017ca\u0107 to ryzyko [1 - 4]. Wyniki bada\u0144 epidemiologicznych wskazuj\u0105, \u017ce produkty \u017cywno\u015bciowe takie jak warzywa krzy\u017cowe (np. broku\u0142y, kalafior, brukselka), warzywa cebulowe (m.in.: cebula, czosnek, por, szalotka), pomidory, czerwone wino, zielona herbata, kurkuma i granat wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 ze zmniejszonym ryzykiem zachorowania na raka gruczo\u0142u krokowego. Wspomniane pokarmy s\u0105 przede wszystkim bogate w polifenole, karotenoidy, a tak\u017ce organiczne zwi\u0105zki siarki, kt\u00f3re mog\u0105 modyfikowa\u0107 rozw\u00f3j oraz post\u0119p raka prostaty poprzez w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne<\/a>, proapoptotyczne i immunomoduluj\u0105ce.<\/p>\n