Strength & Conditioning, czyli w wolnym t\u0142umaczeniu si\u0142a i kondycjonowanie - co to w og\u00f3le jest za dziedzina nauki i czym dok\u0142adnie zajmuje si\u0119 S&C Coach? Zanim przejd\u0119 do szczeg\u00f3\u0142owego om\u00f3wienia chcia\u0142bym wcze\u015bniej wyja\u015bni\u0107 jak wygl\u0105da brytyjski fit-business i co trzeba zrobi\u0107, \u017ceby zosta\u0107 trenerem personalnym. Po pierwsze zacznijmy od tego, \u017ce aby w UK m\u00f3c pracowa\u0107 jako PT najpierw musimy uko\u0144czy\u0107 kurs Gym Instructor, kt\u00f3ry jest kursem poziomu 2 (Level 2) i oznacza tyle, co \"instruktor si\u0142owni\", po czym dopiero mo\u017cna zapisa\u0107 si\u0119 na kurs Personal Trainer Level 3 i pracowa\u0107 samodzielnie jako trener personalny. Kursy jednak musz\u0105 by\u0107 zatwierdzone przez organizacje REPs (Register of Exercise Professionals) oraz CIMSPA (Chartered Institute for the Management of Sport and Physical Activity), kt\u00f3re nadzoruj\u0105 wszystkich profesjonalist\u00f3w zwi\u0105zanych ze sportem i aktywnie pracuj\u0105cych w zawodzie. Po uko\u0144czeniu stosownych kurs\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna studiowa\u0107 zar\u00f3wno w College'u, jak i w plac\u00f3wce prywatnej nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do wymienionych wcze\u015bniej organizacji, udokumentowa\u0107 kompetencje, op\u0142aci\u0107 sk\u0142adk\u0119 cz\u0142onkowsk\u0105 i po przej\u015bciu weryfikacji dopiero zostaniemy wpisani do rejestru, co umo\u017cliwi nam podj\u0119cie pracy w zawodzie. Z racji tego, \u017ce brytyjski system edukacji podzielony jest na poziomy (gdzie np. Level 8 odpowiada otrzymaniu tytu\u0142u doktora), to oczywi\u015bcie kursy nale\u017cy ko\u0144czy\u0107 po kolei (nie mo\u017cna od razu zda\u0107 kursu na PT Level 3 nie maj\u0105c wcze\u015bniej Gym Instructor Level 2) a po uko\u0144czeniu kursu na trenera personalnego mo\u017cemy p\u00f3j\u015b\u0107 oczywi\u015bcie wy\u017cej. Do wyboru mamy np. Personal Trainer Level 4 lub Strength & Conditioning Coach albo kursy powi\u0105zane na uniwersytecie, gdzie o ile zaw\u00f3d trenera personalnego poziomu 4 w tym wypadku poszerzy nasze kompetencje o doradzanie ludziom w sprawie b\u00f3lu l\u0119d\u017awi lub cukrzycy i oty\u0142o\u015bci, to S&C Coach jest ju\u017c kwalifikacj\u0105 nieco bardziej skomplikowan\u0105, ale o tym za chwil\u0119. Sam Level 4 jest traktowany jako wykszta\u0142cenie wy\u017csze, gdzie kolejno Level 4 jest odpowiednikiem pierwszego roku studi\u00f3w licencjackich, Level 5 drugiego roku (obydwa s\u0105 na poziomie undergraduate), a Level 6 odpowiada uko\u0144czonym studiom licencjackim. Wszystko zatem od poziomu 4 w g\u00f3r\u0119 jest traktowane jako wykszta\u0142cenie wy\u017csze niezale\u017cnie od tego czy kierunek by\u0142 uko\u0144czony w College'u czy, uniwersytecie czy prywatnej plac\u00f3wce szkoleniowej (kt\u00f3ra oczywi\u015bcie musi by\u0107 akredytowana). Sam kierunek Strength & Conditioning mo\u017cna zatem studiowa\u0107 i prywatnie i na uczelni pa\u0144stwowej, gdzie mamy do wyboru albo kurs w trybie przyspieszonym poziomu 4 (S&C Award) albo kurs na uniwersytecie, gdzie po kilku latach nauki mo\u017cemy uzyska\u0107 kolejno tytu\u0142y Bachelor i Master of Science. Oczywi\u015bcie je\u015bli zdecydujemy si\u0119 na kurs w plac\u00f3ce prywatnej, jak najbardziej mo\u017cemy p\u00f3\u017aniej kontynuowa\u0107 edukacj\u0119 na uniwersytecie na przyk\u0142ad, gdy pracodawca zaoferuje nam dzi\u0119ki temu lepsze warunki zatrudnienia. T\u0142umacz\u0105c w skr\u00f3cie, je\u015bli chodzi o prac\u0119 jako trener personalny, czy te\u017c popularny ostatnio w Polsce trener si\u0142y (Strength Coach), to nie mo\u017cemy nim zosta\u0107 bez odpowiednich kwalifikacji, kt\u00f3re musz\u0105 zosta\u0107 zweryfikowane przez odpowiednie instytucje. No dobrze, wiemy ju\u017c o co chodzi z tymi poziomami wykszta\u0142cenia, ale co dalej? Kim jest \"trener si\u0142y i kondycjonowania\"?<\/p>\n\n
Zadania<\/strong><\/p>\n S&C Coach zajmuje si\u0119 (jak nazwa wskazuje) budowaniem si\u0142y oraz kondycji u sportowc\u00f3w, gdzie samo s\u0142owo \"conditioning\" definiowane jest s\u0142ownikowo jako \"<\/em>the training or experience that an animal or a person has that makes them behave in a particular way in a particular situation\"<\/em>, czyli po polsku trening lub do\u015bwiadczenie odbyte przez cz\u0142owieka lub zwierz\u0119, kt\u00f3re sprawi, \u017ce b\u0119d\u0105 si\u0119 zachowywali w odpowiedni spos\u00f3b, w odpowiedniej sytuacji. Korzystaj\u0105c z tego dos\u0142ownego t\u0142umaczenia nie trudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce chodzi o trening, kt\u00f3ry w \u015brodowisku sportowym jest oczywi\u015bcie ukierunkowany na rozw\u00f3j warto\u015bci po\u017c\u0105danych w danym sporcie, gdzie do grupy tych\u017ce warto\u015bci niekoniecznie musi nale\u017ce\u0107 si\u0142a. Co za tym idzie S&C Coach b\u0119dzie odpowiedzialny za trenowanie nie tylko ludzi, kt\u00f3rzy chc\u0105 zgubi\u0107 par\u0119 kilogram\u00f3w lub poprawi\u0107 swoj\u0105 sylwetk\u0119, ale tak\u017ce sportowc\u00f3w, kt\u00f3rzy pragn\u0105 poprawi\u0107 osi\u0105gi sportowe poprzez specjalistyczny trening maj\u0105cy na celu popraw\u0119 np. ich si\u0142y, mobilno\u015bci, stabilno\u015bci, zdolno\u015bci do akceleracji czy deceleracji, skr\u00f3cenia czasu reakcji, poprawy wytrzyma\u0142o\u015bci (nie tylko si\u0142owej) itd. itp. S&C Coach zatem b\u0119dzie pracowa\u0142 ze sportowcami pomagaj\u0105c rozwija\u0107 atrybuty wymagane do poprawy kondycji sportowej, czyli opisuj\u0105c prac\u0119 takiego trenera w jednym zdaniu mo\u017cna tutaj m\u00f3wi\u0107 o trenerze, kt\u00f3rzy pracuje z atletami i poprzez specjalistyczny trening rozwija u nich parametry, kt\u00f3re s\u0105 kluczowe dla uprawianego przez nich sportu. Taka praca mo\u017ce zatem obejmowa\u0107 praktycznie dowolnego zawodnika, gdzie naszym zadaniem b\u0119dzie wywo\u0142anie u niego adaptacji anatomicznych oraz kognitywnych, kt\u00f3re pozwol\u0105 mu na przyk\u0142ad precyzyjniej uderza\u0107 kijem golfowym, szybciej reagowa\u0107 na ciosy zadawane przez przeciwnika podczas walki, podnosi\u0107 wi\u0119ksze ci\u0119\u017cary lub m\u00f3c przez d\u0142u\u017cszy czas utrzyma\u0107 maksymaln\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 sprintu na boisku. Praca jako S&C Coach mo\u017ce oczywi\u015bcie by\u0107 ograniczona do kilku konkretnych dziedzin sportu (np. uderzane sporty walki lub sporty szybko\u015bciowe), gdzie zazwyczaj mamy do czynienia ze specjalistami w swoim fachu lub otwarta na wszelkie dyscypliny sportowe, co wymaga po\u015bwi\u0119cenia znacznie wi\u0119cej czasu na nauk\u0119 o r\u00f3\u017cnych systemach i metodach trening\u00f3w i o ile nie boicie si\u0119 wyzwa\u0144, to mo\u017ce by\u0107 naprawd\u0119 interesuj\u0105ca w przypadku, gdy jednego dnia trenujemy dwuboist\u0119 olimpijskiego, kolejnego dnia narciarza a jeszcze kolejnego wsp\u00f3\u0142pracujemy z ca\u0142\u0105 dru\u017cyn\u0105 rugbyst\u00f3w.<\/span><\/span><\/p>\n Przyk\u0142ad<\/strong><\/p>\n Jak zatem mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 przyk\u0142adowy dzie\u0144 z \u017cycia S&C Coach? Sk\u0105d wiadomo jakie warto\u015bci u kogo nale\u017cy trenowa\u0107 i w kt\u00f3rym kierunku si\u0119 rozwija\u0107? To jest oczywi\u015bcie zadanie trenera, kt\u00f3ry zosta\u0142 ju\u017c do tego wcze\u015bniej odpowiednio przeszkolony i b\u0119dzie rozbiera\u0142 konkretny sport a p\u00f3\u017aniej konkretnego sportowca na czynniki pierwsze, wykonywa\u0142 odpowiednie badania (assessment) i por\u00f3wnywa\u0142 ich wyniki do danych normatywnych i idealnych, po\u017c\u0105danych warto\u015bci w przypadku funkcjonowania jako zawodnik danej dziedziny sportowej i\/lub na danej pozycji (je\u015bli mamy do czynienia ze sportem dru\u017cynowym). Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce chcemy om\u00f3wi\u0107 przyk\u0142ad zawodnika rugby, to korzystaj\u0105c z wyszukiwarki internetowej odnajdujemy dane normatywne i zgodnie z warto\u015bciami podanymi przez Australian Institute of Fitness widzimy, \u017ce profil sportowca powinien wygl\u0105da\u0107 nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n oraz mo\u017cemy wyczyta\u0107 kilka kluczowych uwag a mianowicie:<\/p>\n To oczywi\u015bcie nie wszystkie dane, ale na potrzeby artyku\u0142u pos\u0142u\u017cymy si\u0119 wersj\u0105 okrojon\u0105.<\/p>\n Po przeanalizowaniu warto\u015bci normatywnych przechodzimy do badania balansu strukturalnego naszego zawodnika i sporz\u0105dzamy stosown\u0105 analiz\u0119 oraz diagnoz\u0119, do kt\u00f3rej mo\u017cemy do\u0142\u0105czy\u0107 testy kinezjologiczne maj\u0105ce na celu weryfikacj\u0119 funkcji konkretnych grup mi\u0119\u015bniowych, by upewni\u0107 si\u0119, \u017ce nie ma problemu z ich aktywacj\u0105, testy mobilno\u015bci (np. test Thomasa oraz inne) i analiz\u0119 sportu, gdzie brane pod uwag\u0119 b\u0119d\u0105 takie czynniki jak na przyk\u0142ad:<\/p>\n ...i tak dalej, i tak dalej.<\/p>\n Maj\u0105c do dyspozycji dane wyciagni\u0119te z analizy sportu oraz analizy zawodnika dalej mo\u017cemy przej\u015b\u0107 do analizy kinematycznej (czyli jakie ruchy b\u0119d\u0105 wykonywane) oraz kinetycznej (czyli jak du\u017ce si\u0142y b\u0119d\u0105 wymagane do konkretnych ruch\u00f3w oraz w jakich kierunkach b\u0119d\u0105 te ruchy wykonywane). Po dokonaniu pe\u0142nej analizy, zwanej fachowo analiz\u0105 potrzeb (needs analysis) mo\u017cna przej\u015b\u0107 do programowania treningowego a dalej do wdra\u017cania programu treningowego w \u017cyciu, gdzie do obowi\u0105zk\u00f3w S&C Coach'a b\u0119dzie nale\u017ca\u0142o r\u00f3wnie\u017c nauczenie zawodnika poprawnej techniki, obserwacja i analiza pod k\u0105tem nie tylko sportowo-technicznym, ale tak\u017ce i psychologicznym oraz monitorowanie post\u0119p\u00f3w w sporcie docelowym, gdzie pozostawa\u0107 b\u0119dziemy w sta\u0142ym kontakcie z reszt\u0105 trener\u00f3w, fizjoterapeut\u00f3w, dietetyk\u00f3w i wszystkich innych os\u00f3b dbaj\u0105cych o dru\u017cyn\u0119 a ka\u017cdy b\u0119dzie pe\u0142ni\u0142 swoj\u0105 funkcj\u0119 b\u0119d\u0105c kolejnym elementem uk\u0142adanki, kt\u00f3ry tworzy obraz ca\u0142kowity i wzajemnie si\u0119 dope\u0142nia.<\/p>\n Kim zatem jest S&C Coach?<\/strong><\/p>\n Na pewno nie\u0142atwe b\u0119dzie odpisane tej profesji w jednym zdaniu, ale w du\u017cym uproszczeniu mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jest to trener odpowiedzialny za rozw\u00f3j wydolno\u015bci fizycznej, kt\u00f3ra b\u0119dzie si\u0119 przek\u0142ada\u0142a docelowo na uprawiany sport i b\u0119dzie mia\u0142a na celu zwi\u0119kszenie efektywno\u015bci zawodnika, co umo\u017cliwi mu szybciej reagowa\u0107, mocniej uderza\u0107, szybciej biega\u0107, precyzyjniej celowa\u0107 lub poprawi\u0107 stabilno\u015b\u0107. Z za\u0142o\u017cenia te warto\u015bci musz\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 osi\u0105gni\u0119cia sportowe zawodnika, czyli musz\u0105 by\u0107 specyficzne co do charakteru wysi\u0142ku w danym sporcie i praca jako S&C Coach nie ogranicza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do sport\u00f3w si\u0142owych, ale otwiera nam furtk\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy z szerok\u0105 gam\u0105 nie tylko sportowc\u00f3w, ale i ludzi, kt\u00f3rzy pragn\u0105 zdrowego i sprawnie funkcjonuj\u0105cego cia\u0142a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Strength & Conditioning, czyli w wolnym t\u0142umaczeniu si\u0142a i kondycjonowanie – co to w og\u00f3le jest za dziedzina nauki i…<\/p>\n","protected":false},"author":98,"featured_media":26702,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,179,17],"tags":[],"class_list":["post-26701","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blogi-m-z-teamu","category-cwiczenia","category-trening"],"yoast_head":"\n\n
\n
\n