Choroba kory nadnerczy: zespół Cushinga
Artykuł ten zawiera informacje, które mogą wydać ci się przeznaczone dla osób o specjalistycznej wiedzy i dogłębnej znajomości tematu. Nie zniechęcaj się! Znajdziesz tutaj bardzo cenne informacje, które poszerzą twoje horyzonty. Jeśli chcesz uzupełnić dotychczasową wiedzę – na naszym blogu znajdziesz mnóstwo ciekawych treści dotyczących nadnerczy, ich roli w naszym ciele oraz potencjalnych dysfunkcjach.
Nadnercza dzielą się na centralny gruczoł (rdzeń), który wytwarza adrenalinę oraz zewnętrzny gruczoł (korę), który wytwarza kilka hormonów, takich jak kortyzol i aldosteron. W tym tekście skupimy się na nadprodukcji kortyzolu przez korę nadnerczy.
W 1932, lekarz o nazwisku Harvey Cushing opisał przypadki 8 pacjentów z otyłością, nietolerancją glukozy, nadciśnieniem, nadmiernym porostem włosów, osteoporozą, kamieniami nerkowymi, nieregularnymi miesiączkami i emocjonalną odpowiedzialnością. Obecnie wiadomo, że te objawy charakteryzują zespół Cushinga, który jest wynikiem nadmiernej produkcji kortyzolu przez nadnercza.
Kortyzol jest silnym hormonem steroidowym, a nadmiar kortyzolu ma szkodliwy wpływ na wiele komórek w całym ciele. Należy pamiętać, że zespół Cushinga występuje rzadko, tylko u około 10 pacjentów na milion. Z drugiej strony, otyłość może być związana z niektórymi z tych objawów przy jednoczesnym braku nowotworu nadnerczy; jest to związane z nieco innym mechanizmem, w którym normalnie produkowane steroidy są nieprawidłowo metabolizowane przez osoby otyłe.
Ponieważ wytwarzanie kortyzolu przez nadnercza jest zwykle pod kontrolą przysadki mózgowej, nadprodukcja może być spowodowana przez guz w przysadce mózgowej lub w samych nadnerczach. Gdy guz przysadki wydziela zbyt dużo ACTH (hormon adrenokortykotropowy), powoduje, że normalne, zdrowe gruczoły nadnercza wytwarzają zbyt dużo kortyzolu. Ten typ zespołu Cushinga nazywany jest chorobą Cushinga i jest diagnozowany tak jak inne zaburzenia endokrynologiczne (przez pomiar produkcji hormonów). W tym przypadku poziom kortyzolu w surowicy będzie podwyższony, podobnie jak stężenie ACTH.
W sytuacji, gdy wewnątrz nadnerczy rozwija się guz, jak każdy inny gruczoł dokrewny, zwykle produkują nadmiar hormonu normalnie wytwarzanego przez komórki. Jeśli nowotwór nadnercza składa się z komórek produkujących kortyzol, zostanie wytworzony nadmiar kortyzolu. W tych warunkach zdrowa przysadka wyczuje nadmiar kortyzolu i przestanie wytwarzać ACTH, próbując spowolnić pracę nadnerczy. W ten sposób lekarze mogą łatwo odróżnić, czy nadmiar kortyzolu jest wynikiem guza przysadki czy guza nadnercza.
Jeszcze rzadsze jest, gdy nadmiar ACTH jest wytwarzany w innym miejscu niż przysadka mózgowa. Jest to niezwykle rzadko występujące zjawisko, ale niektóre nowotwory płuc mogą wytwarzać ACTH. W tej sytuacji pacjenci rozwijają zespół Cushinga w taki sam sposób, jak gdyby ACTH pochodził z przysadki mózgowej.
Przyczyny zespołu Cushinga
Zależny od ACTH (80%)- Guzy przysadki (60%)
- Nowotwory złośliwe płuc (5%)
- Łagodne guzy nadnerczy (gruczolak) (25%)
- Nowotwory złośliwe nadnerczy (rak komórek nadnerczy) (10%)