Wpływ antocyjanów na zdrowie kardiometaboliczne

Antocyjany stanowią ważną podgrupę flawonoidów, odpowiedzialną za barwę pomarańczową, czerwoną, niebieską i fioletową w owocach, warzywach, kwiatach oraz ziarnach [1, 2]. Potencjalne korzyści antocyjanów w zapobieganiu i wspomaganiu leczenia zaburzeń kardiometabolicznych spowodowały zwiększone zainteresowanie się antyoksydantami w ostatnich dziesięcioleciach.

Wyniki kilku dużych badań podłużnych wykazały, że zwyczajowe spożycie pokarmów bogatych w antocyjany było związane ze zmniejszonym ryzykiem cukrzycy typu 2 i chorób układu sercowo-naczyniowego. Na domiar tego, dane epidemiologiczne wskazują, że włączenie pokarmów bogatych w antocyjany do diety może obniżyć również ciśnienie tętnicze i poprawić profil lipidowy krwi.

Antocyjany a stężenie biomarkerów kardiometabolicznych

W systematycznej pracy przeglądowej i metaanalizie z 2017 roku, w której uwzględniono 32 randomizowane, kontrolowane badania kliniczne, trwające co najmniej 2 tygodnie o łącznej liczbie uczestników wynoszącej 1491 osób wykazano, iż dieta bogata w antocyjany i/lub suplementacja antocyjanami przyczyniały się do istotnego obniżenia stężeń: glukozy na czczo, glukozy mierzonej 2 godziny po posiłku, hemoglobiny glikowanej (HbA1c), cholesterolu całkowitego oraz lipoprotein o małej gęstości LDL w surowicy krwi [1].

Analizy podgrup randomizowanych badań klinicznych sugerują, że antocyjany znacząco obniżały stężenie glukozy na czczo u osób z hiperglikemią, poziom cholesterolu frakcji LDL u osób z dyslipidemią i wskaźnik HOMA-IR wśród osób z nadwagą i otyłością. Co ciekawe, kilka miesięcy po upublicznieniu wspomnianej metaanalizy, ten sam zespół badawczy pod kierunkiem Yang L. przeprowadził kolejne randomizowane, kontrolowane badanie z podwójnie ślepą próbą, trwające 12 tygodni, w którym udział wzięło łącznie 160 uczestników w wieku między 40. a 75. rokiem życia w stanie przedcukrzycowym lub z wczesną nieleczoną cukrzycą typu 2 [2].

Jak się okazało, 3-miesięczna doustna suplementacja oczyszczonymi preparatami antocyjanów we wspomnianej powyżej badanej chińskiej grupie dorosłych kobiet i mężczyzn, doprowadziła do umiarkowanego obniżenia stężeń: hemoglobiny glikowanej, lipoprotein o niskiej gęstości LDL, apoliproteiny A-1 i apolipoproteiny B. Ponownie, analizy podgrup wykazały, że oczyszczone preparaty antocyjanów były bardziej skuteczne w poprawie kontroli glikemii, wrażliwości na insulinę i lipidogramu krwi pośród pacjentów z podwyższonymi markerami metabolicznymi.

Antocyjany a cukrzyca typu 2

W kwietniu aktualnego roku w czasopiśmie Nutrients ukazała się praca przeglądowa, w której dokonano oceny związku między flawonoidami znajdującymi się w żywności, w tym antocyjanami, a zmniejszaniem ryzyka cukrzycy [3]. W niniejszej publikacji naukowej odnotowano, iż liczba badań klinicznych w tej materii stale rośnie, natomiast dotychczasowe dowody pochodzące zarówno z badań epidemiologicznych, jak i klinicznych sugerują, iż  antocyjany w diecie mają silny potencjał modulowania ryzyka cukrzycy typu 2 u ludzi. Okazuje się, że antocyjany spożywane w formie owoców jagodowych, bądź przyjmowane w postaci suplementów diety, najczęściej właśnie ekstraktów z owoców jagodowych, mogą przyczyniać się do poprawy wrażliwości insulinowej, stężenia glukozy i insuliny na czczo, poziomu hemoglobiny glikowanej oraz poposiłkowej odpowiedzi glikemicznej, a także insulinowej.

Antocyjany a zespół metaboliczny

W jeszcze innej pracy przeglądowej, opublikowanej w ubiegłym roku w czasopiśmie Frontiers in Pharmacology wykazano, iż antocyjany mogą łagodzić objawy zespołu metabolicznego poprzez poprawę wrażliwości insulinowej, tolerancji glukozy, profilu lipidowego krwi, obniżenie skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego krwi, zapewnienie ochrony komórek β trzustki i zapobieganie nadmiernej produkcji reaktywnych form tlenu (silne działanie antyoksydacyjne) [4].

Wnioski

Summa summarum, fachowa literatura wyraźnie wspiera zwiększoną podaż antocyjanów z żywnością oraz ewentualnie wysokiej jakości ekstraktami z owoców jagodowych, które mogą być pomocnym rozwiązaniem ze względu na swoje szerokie spektrum działania w przypadku osób ze stwierdzonymi zaburzeniami kardiometabolicznymi oraz u osób z wysokim ryzykiem rozwoju tego typu schorzeń.