Wpływ polifenoli zawartych w warzywach i owocach na gospodarkę węglowodanową organizmu

Mateusz Durbas

Polifenole, w tym flawonoidy, kwasy fenolowe, proantocyjanidyny i resweratrol, stanowią dużą i heterogenną grupę fitozwiązków, które znajdują się naturalnie w licznych produktach roślinnych, takich jak herbata, kawa, wino, kakao, ziarna zbóż, soja, owoce i jagody. Coraz więcej dowodów wskazuje, że różne polifenole obecne w codziennej diecie, zwłaszcza w postaci świeżych warzyw i owoców mogą korzystnie wpływać na metabolizm węglowodanów na wielu poziomach. Wyniki dotychczas przeprowadzonych badań z zastosowaniem modeli zwierzęcych, jak i badań z udziałem ludzi wykazały, że polifenole i pokarmy lub napoje bogate w polifenole zmniejszyły poposiłkową odpowiedź glikemiczną i hiperglikemię na czczo, a także poprawiły gwałtowny wyrzut insuliny i wrażliwość insulinową.

Jak się okazuje, diety charakteryzujące się naturalnie wysoką zawartością polifenoli przyczyniają się do obniżenia stężenia glukozy we krwi, prawdopodobnie w wyniku zwiększenia wczesnego wydzielania insuliny i poprawy wrażliwości insulinowej. Niewątpliwie takie działania mogą korzystnie wpływać zarówno na profilaktykę, jak i przebieg cukrzycy oraz znacząco zmniejszać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Produkty żywnościowe będące bogatym źródłem polifenoli mogą także hamować działanie α-amylazy i α-glukozydazy, czyli enzymów zaangażowanych w proces trawienia sacharydów, a także hamować wchłanianie glukozy w jelicie przez zależny od sodu transporter glukozy 1 (SGLT1), stymulować wydzielanie insuliny i zmniejszać wątrobową produkcję glukozy. Polifenole mogą również zwiększać wychwyt glukozy zależny od insuliny, nasilać aktywność kinazy białkowej aktywowanej monofosforanem adenozyny (AMPK), modyfikować mikrobiom jelitowy i działać przeciwzapalnie.

W jednym z niedawno opublikowanych badań z udziałem ludzi dokonano oceny wpływu polifenoli znajdujących się w truskawkach, a także w żurawinie na wrażliwość insulinową, tolerancję glukozy, wydzielanie insuliny, profil lipidowy oraz markery stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego u uczestników eksperymentu, którymi były osoby ze stwierdzoną insulinoopornością, natomiast bez cukrzycy ze wskaźnikiem masy ciała BMI ≥ 25 kg/m2, obwodem w pasie powyżej 94 cm wśród mężczyzn i powyżej 80 cm pośród kobiet. Pierwsza grupa badanych otrzymywała każdego dnia napój zawierający 333 mg polifenoli pochodzących z truskawek i żurawiny, natomiast grupa kontrolna wypijała codziennie napój placebo, który charakteryzował się zbliżonym smakiem do napoju z polifenolami, niemniej jednak nie zawierał tych fitozwiązków.

Po upływie 6 tygodni eksperymentu autorzy badania zaobserwowali, że w grupie spożywającej napój owocowy obfitujący w polifenole wystąpił istotny statystycznie wzrost wrażliwości insulinowej o 14 % ocenionej za pomocą niezwykle wartościowej metody euglikemicznej klamry metabolicznej, a z kolei pole pod krzywą dla C-peptydu w pierwszych 30 minutach doustnego testu tolerancji glukozy było niższe w porównaniu z grupą kontrolną, co wskazuje, że regularna kilkutygodniowa konsumpcja polifenoli zaowocowała obniżeniem pierwszej fazy wydzielania insuliny, której zresztą wzrost jest charakterystyczny dla początkowego etapu rozwoju insulinooporności. Nie zaobserwowano natomiast istotnych różnic w odniesieniu do pozostałych porównywanych pomiędzy grupami parametrów.

Konkludując, powszechnie powtarzane przez liczne opiniotwórcze krajowe i zagraniczne towarzystwa naukowe, jak również przez wielu specjalistów z dziedziny żywienia oraz zdrowia, rekomendacje dotyczące codziennego odpowiedniego spożycia świeżych warzyw oraz owoców są absolutnie zasadne i powinny stanowić solidny fundament każdego programu żywieniowego o działaniu prozdrowotnym. Należy ponadto podkreślić, że świeże warzywa i owoce zawierają obok polifenoli, również szereg witamin, składników mineralnych, innych związków bioaktywnych oraz rozpuszczalne i nierozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego, które mają w dodatku korzystny wpływ na profil lipidowy oraz markery stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego, przez co wykazują pozytywne działanie na gospodarkę węglowodanową organizmu oraz stanowią profilaktykę wielu chorób dietozależnych, takich jak cukrzyca typu 2, czy choroby układu sercowo-naczyniowego.

Tagi: antyoksydanty, choroby serca, cukrzyca, dieta, flawonoidy, glukoza, glukoza na czczo, hiperglikemia, kakao, owoce, polifenole, przeciwutleniacze, przeciwzapalne, resweratrol, truskawki, warzywa, wino, zdrowa dieta, zdrowie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *