Wpływ szczepu probiotycznego Lactobacillus plantarum 299v na stan gospodarki żelazowej

Mateusz Durbas

Nie ulega wątpliwości, że niskie stężenie hemoglobiny oraz niedokrwistość są ważnymi czynnikami ryzyka dla zdrowia, jak również rozwoju kobiet i dzieci. Jak wykazano w danych pochodzących z 107 krajów na świecie, opublikowanych na łamach prestiżowego czasopisma medycznego „The Lancet Global Health”, blisko połowa wszystkich zdiagnozowanych przypadków anemii w latach 1995 – 2011 była spowodowana niedokrwistością z niedoboru żelaza, która obejmowała około 136 milionów dzieci, 16 milionów kobiet ciężarnych i 248 milionów kobiet niebędących w ciąży [1].

Niedobór żelaza – częsty problem wśród sportowców

Żelazo pełni kluczową rolę w organizmie i jest szczególnie ważne dla sportowców, ponieważ odpowiada za transport tlenu oraz utrzymanie prawidłowego metabolizmu energetycznego [2]. Warto podkreślić, że w populacjach sportowców, zwłaszcza kobiet i zawodników dyscyplin wytrzymałościowych powszechnie diagnozuje się niedobór żelaza, co sugeruje związek między wynikami sportowymi a regulacją poziomu żelaza. Chociaż niedobór żelaza występuje najczęściej u sportowców płci żeńskiej (od blisko 15 do nawet 35 %), to jednak dotyka również przedstawicieli płci męskiej, aczkolwiek w istotnie mniejszym zakresie (od około 5 do 11 %). W jednym z niedawno opublikowanych retrospektywnych badań kohortowych, w których wzięło udział  1085 elitarnych dorosłych sportowców (570 kobiet i 515 mężczyzn), stwierdzono niedobór żelaza na podstawie niskiego stężenia ferrytyny (do 35 ng/ml) u 15 % wysokiej klasy zawodników i aż u 52 % wybitnych zawodniczek [3].

Konsekwencje niedoboru żelaza u kobiet wyjątkowo aktywnych fizycznie

Jak się bowiem okazuje, długotrwały niedobór żelaza u sportsmenek może przyczyniać się do niedoczynności tarczycy, zaburzeń funkcji reprodukcyjnych i zdrowia układu kostnego oraz obniżenia wydolności fizycznej organizmu [4]. Warto zanotować, że decyzja o włączeniu suplementacji odpowiedniej jakości preparatem żelaza nie powinna być jednak podejmowana bez odpowiedniej diagnostyki lekarskiej. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi w celu oceny statusu żelaza u osoby regularnie uprawiającej sport rekomenduje się wykonać następujące badania na czczo w stanie optymalnego nawodnienia organizmu: stężenie ferrytyny, stężenie hemoglobiny i wysycenie transferyny żelazem (poziom żelaza we krwi / TIBC x 100). Przed wykonaniem wspomnianych badań zaleca się również wykonać kilkudniową (np. 2 – 3-dniową) przerwę od podejmowania wysiłku o wysokiej intensywności.

Czy przyjmowanie szczepu probiotycznego Lactobacillus plantarum 299v (DSM 9843) może poprawiać absorpcję i status żelaza?

Obecnie suplementacja żelaza jest standardową interwencją w przypadku niedokrwistości z powodu niedoboru żelaza. Najświeższe doniesienia naukowe zaś sugerują, że zastosowanie odpowiednich probiotyków (np. wybranych bakterii kwasu mlekowego) może zwiększać wchłanianie żelaza w wyniku obniżenia pH treści jelitowej, zmiany metabolizmu mikrobiomu przewodu pokarmowego i produkcji metabolitów oraz działania immunomodulującego i przeciwzapalnego, co skutkuje zmniejszeniem stężenia hepcydyny [5, 6]. Na dowód tego, wyniki opublikowanej na koniec ubiegłego roku w czasopiśmie „Nutrients” metaanalizy 15 badań wykazały, że przyjmowanie szczepu probiotycznego Lactobacillus plantarum 299v przyczyniło się do znaczącej poprawy absorpcji żelaza w postaci niehemowej u zdrowych osób, w głównej mierze kobiet rasy białej [6]. Z kolei spośród siedmiu badań, w których oceniano status żelaza, tylko jedno badanie wykazało pozytywny wpływ szczepu probiotycznego Lactobacillus plantarum 299v na stężenie żelaza w surowicy krwi u badanych.

Podsumowanie

Niedobór żelaza powszechnie występuje u kobiet, w szczególności u wysokiej klasy sportsmenek. W przypadku zdiagnozowania przez lekarza niedokrwistości z powodu niedoboru żelaza i/lub zespołu jelita nadwrażliwego należy poważnie rozważyć włączenie regularnej suplementacji szczepem probiotycznym Lactobacillus plantarum 299v (DSM 9843), który może znacząco zwiększyć wchłanianie żelaza oraz jednocześnie zmniejszyć niepokojące objawy ze strony przewodu pokarmowego [6, 7]. Koniecznie trzeba również zwrócić uwagę na odpowiednią podaż witaminy D, bowiem jej niedobór często występuje jednocześnie z niedoborem żelaza, co wynika z faktu, iż metabolizm tych substancji jest ze sobą istotnie powiązany [8].

   

Tagi: anemia, Lactobacillus plantarum, lactobacillus plantarum 299v, niedobór żelaza, niedokrwistość, probiotyki, probiotyki a wchłanianie żelaza, suplementacja żelaza, żelazo

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *