Wpływ czosnku na cholesterol

Karolina Gołaś

Czosnek jest popularnym produktem spożywczym stosowanym w wielu kuchniach. Charakteryzuje się wszechstronnymi właściwościami prozdrowotnymi. Jest określany m.in. jako “naturalny antybiotyk”, wykazuje działanie antybakteryjne, przeciwzapalne i przeciwutleniające. Oprócz tego, jeśli spoglądamy na badania, czosnek okazuje się być potencjalnie korzystny w walce o właściwy profil lipidowy. Takie działanie wynika głównie z zawartości aminokwasu allicyny oraz siarczków w czosnku.

Czosnek:


Obniża poziom całkowitego cholesterolu oraz frakcji LDL

Przeprowadzono badanie z udziałem 34 mężczyzn z hipercholesterolemią. Suplementacja wyciągiem z czosnku w 9 dawkach dziennie po 800 mg po 5 miesiącach obniżyła poziom cholesterolu średnio o 7%. Co więcej, poziom frakcji LDL zmniejszył się aż o 10% [1]. Kolejne badanie wykazało podobny wpływ suplementacji na cholesterol u osób z jego niewłaściwym poziomem. Sześciotygodniowe zażywanie wyciągu z czosnku w dwóch dawkach po 400 mg każda obniżyła poziom całkowitego cholesterolu o 12%, a poziom LDL o 17% [2]. Ciekawe wyniki zostały przedstawione w metaanalizie już w 1993 roku. Zauważono, że osoby z wyższym cholesterolem niż 5.17 mmol/L (200 mg/dL) spożywające połówkę lub cały ząbek czosnku (lub jego odpowiednik w postaci sproszkowanej) były w stanie obniżyć poziom całkowitego cholesterolu o 9% stosując tylko ten zabieg [3]. Inna metaanaliza obejmowała 39 różnych badań. Kolejnym razem potwierdziła się skuteczność redukcji poziomu cholesterolu oraz frakcji LDL, średnio o odpowiednio o 17 mg/dL i 9 mg/dL. Podkreślano również, że redukcja cholesterolu o 8% zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób sercowych aż o 38% u osób powyżej 50r. życia [4].

Może podwyższać poziom frakcji HDL

Obniżenie całkowitego cholesterolu, frakcji LDL to nie wszystko, co gwarantuje dobry profil lipidowy. Nadal jest brak dostatecznych dowodów na to, że czosnek może obniżać poziom trójglicerydów, niemniej jednak są one już zauważalne w przypadku zwiększania frakcji HDL, która to często jest zbyt niska u osób z zaburzonym profilem. Jedno z badań, w którym podawano 800 mg wyciągu z czosnku po 6 tygodniach zauważono wzrost HDL o 15% [5]. W innym eksperymencie, chociaż składającym się z dość małej grupy badawczej (23 osoby z hipercholesterolemią), zanotowano analogiczne wnioski po czteromiesięcznej suplementacji ekstraktem z czosnku [6].

Trwałość efektu suplementacji/spożywania czosnku

Powyższe badania dowodzą, że czosnek zarówno w naturalnej postaci, jak i w formie sproszkowanego ekstraktu (suplementu) działa korzystnie na profil lipidowy. Jednak nie wystarczy przeprowadzić jednorazowej kuracji trwającej kilka tygodni po to, by cieszyć się do końca życia dobrym cholesterolem. Okazuje się, że zdrowotny efekt czosnku nie trwa długo, czego potwierdzeniem jest metaanaliza obejmująca 13 badań [7]. Tym sposobem pojawiło się mnóstwo wątpliwości co do skuteczności działania czosnku. W jednym eksperymencie, gdy podawano czosnek i kontrolowano poziomy LDL oraz poziom całkowitego cholesterolu, zauważono ich spadek po 8 i 12 tygodniach suplementowania. Niestety, eksperci odnotowali również, że po 6 miesiącach od przeprowadzonego badania niemalże nie było śladu po przeprowadzonej kuracji wyciągiem. Poziomy całkowitego cholesterolu i frakcji LDL wróciły niemalże do wartości początkowych [8].

Czosnek może nie działać na każdego

Jest to nadal w fazie badań, jednak eksperci zauważyli, że wspomagające działanie czosnku celem uzyskania właściwego profilu cholesterolowego jest zauważalne u osób z podwyższonym cholesterolem, ale nie po przekroczeniu jego wysokich wartości. W jednym badaniu z udziałem osób z cholesterolem przekraczającym 200 mg/dl zauważono, że przyjmowanie czosnku w postaci tabletek w dawce 800 mg wydaje się wykazywać najlepsze działanie obniżające poziom cholesterolu, niż u tych, których początkowy poziom cholesterolu całkowitego wynosił między 250 a 300 mg/dl [9].

Ciemna strona czosnku

Występują skutki uboczne spożywania czosnku, z tym, że niektóre wykluczają możliwość jego spożywania. Spożycie czosnku generuje charakterystyczny zapach i nieświeży oddech, co skutecznie może odstraszać współrozmówców. To jest jednak “znośne”, podczas, gdy zgaga, wzdęcia i problemy żołądkowe są wystarczającym minusem, by tego czosnku nie zażywać. W takim przypadku warto spróbować suplementacji ekstraktu zamkniętego w kapsułce, chociaż to też nie jest gwarancja uniknięcia problemów trawiennych. Nie sposób także nie wspomnieć o możliwych interakcjach z innymi lekami, co powinno być zawsze rozważane przed włączeniem jakiegokolwiek suplementu czy leku do planu dietetyczno-zdrowotnego. Ekstrakt z czosnku może wchodzić w interakcje z lekami o działaniu przeciwzapalnym, przeciwzakrzepowym. Czosnek ma właściwości hamujące agregację płytek krwi, co w prostych słowach oznacza, że krew będzie dłużej krzepnąć, a więc w przypadku wystąpienia krwawienia proces ten będzie wydłużony i trudniejszy do opanowania [10].

Czy wystarczy sam czosnek, by obniżyć cholesterol?

Wątpliwe jest, że sama suplementacja czosnkiem jest wystarczająca, by uzyskać pożądany profil lipidowy. Dowody wciąż nie są dostatecznie twarde, a brak wpływu na trójglicerydy dodatkowo wzmacnia wątpliwości działania czosnku. Chociaż rezygnacja z zaproponowanego leczenia przez lekarza na rzecz samego czosnku jest niewłaściwa, to warto rozważyć włączenie i sprawdzenie na sobie, bo może okazać się przydatną suplementacją uzupełniającą. Warto pamiętać, że hipercholesterolemia (wysoki poziom cholesterolu) może wiązać się ze zwiększonym stanem zapalnym w organizmie, który będzie oddziaływał na wiele organów. W tym przypadku czosnek może być dobrym środkiem wspomagającym obniżanie stanu zapalnego, gdyż ta właściwość została udowodniona wielokrotnie [11].

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *