Shilajit (Mumio) – właściwości dla modulacji stresu i podnoszenia testosteronu

Ludy Himalajów znają wiele surowców botanicznych, które mają świetny wpływ na zdrowie człowieka. Shilajit jest interesujący nie tylko dzięki właściwościom zdrowotnym, ale też swojej wyjątkowej formie. Naturalnie ma postać czarno-brązowego wysięku ze skał w wysokich górach. Obecnie Shilajit jest popularnym suplementem diety, a jego ekstrakty mają udokumentowany wpływ m.in. na poziom testosteronu i zdolności poznawcze.

Co to jest ten Shilajit?

Shilajit (nazywany też Mumio) jest naturalną substancją występującą w wysokich górach, powstającą przez wieki w wyniku stopniowego rozkładu niektórych roślin pod wpływem działania mikroorganizmów. Oczyszczone Mumio tradycyjnie stosowano dla poprawy zdrowia. Spożywały je nawet dzieci, dodając do mleka podczas porannego posiłku.

Zbierany jest głównie w górach Himalajów między Indiami a Nepalem, chociaż znajdywano go również w Rosji, Tybecie, Afganistanie, a nawet na północy Chile, choć wtedy nazwany jest andyjskim Shilajit.

Jest silnym i bardzo bezpiecznym suplementem diety, który w medycynie ajurwedyjskiej od wieków stosowany jest jako środek rewitalizujący i odmładzający.

Co się w nim kryje?

Najważniejszym i najobfitszym składnikiem Shilajit są kwasy fulwowe. Te kwasy powstają w wyniku degradacji materii roślinnej przez mikroorganizmy, głównie Euphorbia royleana i Trifolium repens. Kwas fulwowy jest świetnie rozpuszczalny w wodzie w różnych pH, co wpływa na jego bardzo dobrą wchłanialność w jelitach.

Uznaje się, że kwas fulwowy odpowiada za zdecydowaną większość właściwości zdrowotnych Shilajit. Ma on między innymi silne działanie przeciwutleniające. Badania nad składem andyjskiego Shilajit z Chile wykazały wartości wskaźnika ORAC między 50 a 500 jednostek Trolox/g materiału. Jest to znaczne więcej niż w przypadku owoców Noni i borówek, które są znane z wydajnego działania przeciwutleniającego. Na podstawie innych doniesień z badań naukowych wiemy, że kwas fulwowy ma potencjał przeciwzapalny i możliwość wpływania na pamięć.

Poza kwasem fulwowym, w Shilajit znajdują się też dibenzo α-pirony (również bardzo znaczące) i sporo minerałów, spośród których najbardziej znacząca jest obecność selenu. Pozostałe składniki różnią się w zależności od regionu, w którym pozyskiwany jest surowiec. Mogą obejmować: kwas elagowy, niektóre kwasy tłuszczowe, żywice, lateks, gumy, albuminy, triterpeny, sterole, aromatyczne kwasy karboksylowe, 3,4-benzokumaryny, aminokwasy, polifenole i lipidy fenolowe.

Właściwości zdrowotne Shilajit

Badania przedkliniczne dotyczące Shilajit wskazują na jego ogrom potencjalnych zastosowań. Zauważano różne właściwości, w tym:

• przeciwwrzodowe
• przeciwutleniające
• wzmacniające funkcje poznawcze i pamięć
• przeciwcukrzycowe
• przeciwlękowe
• przeciwalergiczne i immunomodulujące
• przeciwzapalne
• przeciwbólowe
• przeciwgrzybicze
• ochronne przed warunkami na dużych wysokościach
• neuroprotekcyjne przeciw zaburzeniom poznawczym
• zdolność do pozytywnej interakcji z innymi lekami

Niżej trochę szerzej omówimy te najważniejsze i najlepiej udokumentowane właściwości.

Mumio (Shilajit)

MZ-STORE 5.0 Mumio 90 kaps. 51,90 zł SWANSON Shilajit Extract 400mg 60 kaps. 39,90 zł ALINESS 5.0 Mumio Himalajskie 400mg 90 kaps. 44,90 zł

Jak działa na testosteron?

Prawda jest taka, że Shilajit jest jednym z najciekawszych suplementów diety na podniesienie testosteronu. Zaskakująco dobre efekty suplementacji zauważano w badaniach na ludziach i to stosując standardowe dawki przez względnie krótki czas.

Oczyszczony Shilajit został sprawdzony u zdrowych ochotników w wieku od 45 do 55 lat pod kątem jego wpływu na męską gospodarkę hormonalną, a głównie poziom testosteronu. To badanie kliniczne było randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo, a w grupie badanej uczestnicy przyjmowali po 250 mg ekstraktu Shilajit dwa razy na dobę. Suplementowanie Shilajit przez kolejne 90 dni sprawiło, że znacząco wzrósł całkowity testosteron, wolny testosteron i dehydroepiandrosteron (DHEAS) w porównaniu z placebo. Hormony gonadotropowe (LH i FSH) zachowały wcześniejsze stężenia.

Wpływ na zdolności poznawcze i stres

Badania wskazują na interesujące zastosowanie Shilajit w zakresie kontroli zaburzeń poznawczych związanych ze starzeniem się. W ten sposób kwas fulwowy, główna substancja czynna, blokuje samoagregację tau, otwierając drogę do badań nad wykorzystaniem w terapii choroby Alzheimera.

Analizy zmian biochemicznych w mózgach gryzoni po suplementacji Shilajit pokazują, że wzmacnia się działanie układu dopaminergicznego. Dzięki temu możliwa jest poprawa koncentracji, motywacji, a także zmniejszenie lęku i poprawa samopoczucia. Jednym z tradycyjnych zastosowań Shilajit było przeciwdziałanie stresowi. Wykazano to m.in. w badaniach na gryzoniach, gdzie Shilajit z Indii i Nepalu dawały istotną poprawę bezruchu w teście wymuszonego pływania (forced swim test).

Jak dawkować Shilajit?

Ekstrakty Shilajit w suplementach standaryzowane są na kwas fulwowy. A przynajmniej powinny być, jeśli mówimy o dobrej jakości. Jest to główny składnik aktywny i to na nim nam najbardziej zależy. Z tego powodu dobierając dawkowanie Shilajit, skupiamy się głównie na ilości kwasu fulwowego.

Często stosowany i skuteczny protokół obejmuje przyjmowanie 2 razy dziennie po 100 mg kwasu fulwowego. Odpowiada to ilościom:

• 2x dziennie po 500 mg Shilajit 20%
• 2x dziennie po 200 mg Shilajit 50%

Ekstrakty 20 i 50% są najpopularniejszymi surowcami. Pomiędzy nimi nie ma dużej różnicy, o ile dobierzemy ilości dostarczające tyle samo kwasu fulwowego, jednak 500 mg wariantu 20% może dostarczać więcej dodatkowych składników (minerały i inne składowe Shilajit) niż 200 mg 50%.

Bibliografia

1. Carrasco-Gallardo C, Guzmán L, Maccioni RB. Shilajit: a natural phytocomplex with potential procognitive activity. Int J Alzheimers Dis. 2012;2012:674142. doi:10.1155/2012/674142
2. Pandit S, Biswas S, Jana U, De RK, Mukhopadhyay SC, Biswas TK. Clinical evaluation of purified Shilajit on testosterone levels in healthy volunteers. Andrologia. 2016;48(5):570-575. doi:10.1111/and.12482
3. Agarwal SP, Khanna R, Karmarkar R, Anwer MK, Khar RK. Shilajit: a review. Phytother Res. 2007;21(5):401-405. doi:10.1002/ptr.2100