Boostery testosteronu - co zawierają i co mówią badania

Boostery testosteronu to potoczna nazwa suplementów, które mają wspierać gospodarkę hormonalną mężczyzn. Najczęściej zawierają minerały, takie jak cynk, oraz ekstrakty roślinne. Wyjaśniamy, czym jest testosteron, jakie składniki spotyka się w takich preparatach, co mówią o nich badania i dla kogo nie są przeznaczone.

Co to jest testosteron?

Testosteron jest głównym męskim hormonem płciowym (androgenem). Odpowiada za rozwój tkanek specyficznych dla mężczyzn i wtórnych cech płciowych, takich jak:

• niższa zawartość tkanki tłuszczowej niż u kobiet,
• wyższy stosunek obwodu talii do bioder (WHR) niż u kobiet,
• zwiększone wydzielanie potu,
• niski głos i wyraźna krtań (jabłko Adama),
• większa masa ciała i mięśni,
• silniejsze owłosienie ciała,
• cięższy szkielet,
• bardziej kanciasty kształt twarzy.

Testosteron ma znaczenie dla samopoczucia, libido, masy mięśniowej i zdrowia kości.

Co właściwie oznacza "androgenny"?

Słowo pochodzi z greki: "andro-" od "anēr, andros", czyli mężczyzna, oraz "-gen", czyli wytwarzający. Androgeny to hormony odpowiedzialne za rozwój cech męskich. Testosteron powstaje u mężczyzn głównie w jądrach. Kobiety też go wytwarzają, ale w znacznie mniejszych ilościach.

Niski poziom testosteronu - kiedy warto się zbadać?

Normy poziomu testosteronu zależą od laboratorium, metody oznaczenia i wieku. Objawy, które mogą wskazywać na niski poziom, to m.in. obniżone libido, problemy z erekcją, przewlekłe zmęczenie, pogorszenie nastroju czy utrata masy mięśniowej. Mogą mieć one też inne przyczyny, dlatego przy takich objawach zrób badania i skonsultuj wynik z lekarzem.

Składniki spotykane w boosterach testosteronu

Stan badań różni się między składnikami. W analizie 50 produktów opublikowanej w 2020 roku badacze porównali ich składy i deklaracje z dostępną literaturą. Dla około jednej czwartej zidentyfikowanych składników znaleźli publikacje wskazujące na wzrost testosteronu. Nie oznacza to jednak potwierdzenia skuteczności gotowych mieszanek - znaczenie mają konkretny składnik, jego ilość i badana grupa. Jedynym składnikiem, dla którego w UE dopuszczono oświadczenie zdrowotne dotyczące testosteronu, jest cynk.

• Cynk - pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu testosteronu we krwi.
• Witamina D, magnez, bor - często dodawane do boosterów. Witamina D i magnez mają dopuszczone oświadczenia, ale nie dotyczące testosteronu.
• Ekstrakty roślinne - m.in. buzdyganek naziemny, Eurycoma longifolia, korzeń pokrzywy, maca, kozieradka czy ashwagandha. Wyniki zależą od ekstraktu i badanej grupy. Przegląd badań z 2021 roku wskazał obiecujące rezultaty przede wszystkim dla wybranych ekstraktów kozieradki i ashwagandhy. W części badań obserwowano wzrost testosteronu, ale wyniki nie były jednakowe. Nie można przenosić ich na każdy preparat zawierający daną roślinę. Dla buzdyganka i ashwagandhy zespół ds. suplementów diety przy GIS określił zalecane maksymalne ilości i ostrzeżenia (uchwały 3/2021 i 7/2020).
• Kwas D-asparaginowy - badania dają niejednoznaczne wyniki.

Czego nie powinno być w suplemencie?

Pod nazwą "booster" bywają sprzedawane także prohormony, SARM czy substancje takie jak Arimistane lub ATD. Nie są to składniki suplementów diety. SARM znalazły się w uchwale zespołu ds. suplementów diety przy GIS 6/2021 wśród substancji, których nie należy stosować w suplementach, a prohormony, SARM i inhibitory aromatazy są zakazane w sporcie. W starszych materiałach jako sposób na testosteron opisywano też L-DOPA ze świerzbca właściwego. Świerzbiec znalazł się w tej samej uchwale 6/2021 - o statusie L-DOPA w Polsce piszemy osobno.

Czy boostery testosteronu są legalne?

Tak, jeśli to suplementy diety z legalnego obrotu, zawierające składniki dopuszczone do suplementów. Uważaj na produkty z nieznanych źródeł - mogą zawierać substancje niedozwolone albo zakazane w sporcie. Dostępne u nas preparaty znajdziesz w kategorii boostery testosteronu.

Łączenie boostera z innymi suplementami

Sprawdzaj, czy przyjmowane preparaty nie zawierają tych samych składników. Dotyczy to zwłaszcza cynku: preparaty ZMA, takie jak ZMB6, zawierają cynk, magnez i witaminę B6, więc razem z boosterem łatwo przekroczyć zalecaną ilość cynku. Kreatyna, przedtreningówka czy spalacz tłuszczu mają inne zastosowanie. Łączenie ich z boosterem nie daje udokumentowanej dodatkowej korzyści dla poziomu testosteronu.

Booster testosteronu a sterydy

Booster testosteronu nie jest alternatywą dla sterydów anabolicznych. Sterydy to substancje lecznicze, stosowane poza wskazaniami medycznymi mają poważne skutki uboczne, m.in. hamują własną produkcję hormonów, i są zakazane w sporcie. Suplementy działają inaczej i nie dają podobnych efektów.

Booster testosteronu dla nastolatka

Boostery testosteronu nie są przeznaczone dla nastolatków. W młodym wieku poziom testosteronu jest naturalnie wysoki, a o jego prawidłowy poziom najlepiej dbają odpowiednia dieta, sen i trening. Z wiekiem poziom testosteronu stopniowo się obniża. Jeśli pojawiają się objawy, które mogą na to wskazywać, zacznij od badań, a nie od suplementu.

Czy niski poziom testosteronu skazuje na sterydy?

Nie. Niski poziom testosteronu wymaga diagnostyki - przyczyną mogą być m.in. choroby, leki, nadmierna masa ciała czy niedobór snu. Leczenie ustala lekarz, a suplement go nie zastąpi.

Jak porównywać boostery testosteronu?

Sprawdź ilość cynku w zalecanej porcji, zawartość ekstraktów i ich standaryzację. Porównuj porcję dzienną, a nie tylko liczbę kapsułek. Uwzględnij skład pozostałych suplementów oraz liczbę porcji w opakowaniu - dzięki temu łatwiej ocenisz różnice między produktami i koszt stosowania. Porównaj skład i ilość cynku w porcji dostępnych preparatów.

Boostery testosteronu

APOLLO'S HEGEMONY 5.0 Zinc Bisglycinate (diglicynian cynku) 120 tab. 42,90 zł APOLLO'S HEGEMONY 5.0 ZMP5P (ZMA) 120 kaps. 74,90 zł MZ-STORE 5.0 ZMB6 (ZMA) 120 kaps. 35,90 zł