Wysiłek fizyczny i nadciśnienie tętnicze – złoty środek czy droga do grobu?
Nadciśnienie tętnicze (NT) jest definiowane jako poziom ciśnienia tętniczego krwi przekraczający wartości prawidłowe. Za wspomniane wartości, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, przyjmuje się maksymalnie 140/90 mm Hg. Nie są one naturalnie wyssane z palca (a czytając internetowe dyskusje czasem nabieram przekonania, że część z nas tak myśli). Dotychczasowe randomizowane próby kontrolowane placebo (RCT) udokumentowały, iż są to wartości ciśnienia tętniczego przy których, w przypadku wprowadzenia leczenia hipotensyjnego (prowadzącego do spadku ciśnienia) osiąga się korzyści terapeutyczne istotne klinicznie.
Jednocześnie zbyt wysokie ciśnienie musi zostać stwierdzone dwukrotnie, podczas odrębnych wizyt lekarskich, a pomiar musi być dokonywany w spoczynku, po paru minutach względnego spokoju i na wystandaryzowanym, certyfikowanym sprzęcie.
Jednocześnie przy rozpoznawaniu nadciśnienia należy mieć pewność, iż korzyści terapeutyczne (niezależnie od tego czy będzie to włączenie farmakoterapii czy tez szeroko zakrojone modyfikacje stylu życia) przewyższają jakiekolwiek ewentualne ryzyko zdrowotne. Naturalnie dotyczy to głównie ordynowania farmakoterapii, zdroworozsądkowego wysiłku (jak chociażby spacerów nawet u osoby chorobliwie otyłej) nie mamy się co bać!
Skala problemu
Zgodnie z danymi z roku 2015 ponad 1/7 ludności świata (1,13mld) cierpi z powodu NT – wśród populacji osób dorosłych daje to odsetek 20-24%, a wśród osób po 60’tce nawet >60%. Szacunkowo do 2025 roku, ze względu na niehigieniczny tryb życia (błędy w sposobie odżywiania, bierność fizyczna, stosowanie używek), a także starzejące się społeczeństwo – ilość osób cierpiących z powodu NT wzrośnie do ok. 1,5 mld. NT w istotny sposób zwiększa ryzyko incydentów sercowo naczyniowych i dysfunkcji nerek, zwiększając ryzyko śmierci i inwalidztwa oraz pogarszając jakość życia chorych.Wysiłek fizyczny
O prozdrowotnym wpływie wysiłku fizycznego na organizm raczej nie musze nikogo przekonywać, spróbuję więc jedynie pokrótce ująć problematykę jego wpływu na kwestie nadciśnienia tętniczego i wartości ujętych w aktualnych wytycznych i rekomendacjach Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (PTK) z ubiegłego roku siedzący tryb życia (a więc brak wysiłku fizycznego) uznany jest za czynnik ryzyka rozwoju nadciśnienia tętniczego. W tych samych wytycznych zadedykowano cały podrozdział kwestii aktywności fizycznej. Autorzy po przeanalizowaniu dostępnej literatury stwierdzają, iż wysiłek fizyczny nie tylko obniża ryzyko rozwoju NT, ale także wpływa na poprawę kontroli i wspomożenie leczenia już rozpoznanej choroby. Powołują się oni na dane jednej z metaanaliz której autorzy udokumentowali istotny wpływ hipotensyjny różnych rodzajów aktywności fizycznej u populacji ogólnej:- Wysiłek tlenowy o charakterze wytrzymałościowym (redukcja BP o 5,5/2,5 mm Hg)
- Dynamiczny wysiłek oporowy (np. trening siłowy) (redukcja BP o 1,8/3,2 mm Hg)
- Wysiłek izometryczny (redukcja BP o 10,9/5,2 mm Hg)