W jaki sposób można zwiększyć stężenie lipoprotein HDL i poprawić ich funkcje?

Mateusz Durbas

Podczas gdy szereg dowodów naukowych wskazuje, że podwyższone stężenia lipoprotein o niskiej gęstości (ang. Low-Density Lipoproteins, LDL) przyczyniają się zwykle do rozwoju miażdżycy tętnic i jej klinicznych konsekwencji, lipoproteiny o wysokiej gęstości (ang. High-Density Lipoproteins, HDL) są nadal powszechnie uważane za tzw. „dobry cholesterol”, który wykazuje właściwości ateroprotekcyjne, a więc przeciwmiażdżycowe. Ostatnie badania sugerują jednak, że nie zawsze tak jest i że uzasadniona jest podstawowa ponowna ocena klinicznego znaczenia lipoprotein HDL.


Lipoproteiny LDL i HDL

Jak się okazuje, w przeciwieństwie do lipoprotein LDL, lipoproteiny HDL korelują z ryzykiem sercowo-naczyniowym tylko u zdrowych osób, a ich niskie stężenie powinno skłonić do badania dodatkowych patologii metabolicznych i zapalnych. Co więcej, według najświeższych doniesień naukowych, obliczanie stosunku lipoprotein LDL do HDL nie jest użyteczne dla wszystkich pacjentów, a koncentracja na lipoproteinach HDL nie wydaje się obecnie ważnym celem leczenia farmakologicznego.

Co wpływa na poziom LDL i HDL?

Z całą pewnością jednak wzrost poziomu lipoprotein HDL poprzez korzystną modyfikację stylu życia danej osoby, którą można uzyskać na przykład w wyniku zaprzestania palenia tytoniu, czy wprowadzenia regularnie wykonywanych ćwiczeń fizycznych ma niewątpliwie pozytywne działanie i jest powszechnie zalecany. Ponadto, w licznych dotychczas przeprowadzonych badaniach z udziałem ludzi wykazano także, że wiele czynników żywieniowych może przyczyniać się do zwiększenia stężenia lipoprotein HDL w surowicy krwi. W jednej z prac odnotowano, że zastąpienie węglowodanów w diecie wielonienasyconymi, jednonienasyconymi i nasyconymi kwasami tłuszczowymi wiąże się ze stopniowym wzrostem o 7 – 12 % stężenia lipoprotein HDL w uzupełnieniu do innych zmian lipidowych.

Lipoproteiny HDL odpowiadają za transport lipoprotein LDL.
Lipoproteiny HDL odpowiadają za transport lipoprotein LDL.

Co ciekawe, spożycie alkoholu zostało powiązane ze zwiększeniem stężenia HDL o 9,2 %, niezależnie od zmian w innych zmierzonych lipidach. Skromny wpływ na podwyższenie stężenia lipoprotein HDL o około 4 – 5 % zaobserwowano również w przypadku utraty masy ciała w wyniku określonej interwencji dietetycznej, konsumpcji kwasów tłuszczowych omega-3 i przestrzegania wzorców diety śródziemnomorskiej. Na domiar tego, wyniki opublikowanej dwa lata temu systematycznej pracy przeglądowej wskazują, że szczególnie pozytywny wpływ na wzrost stężenia lipoprotein wykazuje ekstrakt z liści karczocha i oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia.

Koniecznie warto podkreślić, że w niektórych przeprowadzonych ostatnio badaniach stwierdzono, że wysoki poziom lipoprotein HDL w surowicy krwi może nie być czynnikiem, który definitywnie chroni przed chorobami układu sercowo-naczyniowego. Dowiedziono natomiast, że poprawianie funkcji lipoprotein HDL, niezależnie od ich stężenia we krwi może prowadzić do obniżenia ryzyka chorób układu krążenia. Cząsteczki HDL wykazują między innymi właściwości naczynioprotekcyjne, antyoksydacyjne, przeciwzapalne, przeciwapoptotyczne i przeciwzakrzepowe, a także immunomodulacyjne.

Wyniki licznych badań w tej materii wskazują, że korzystny wpływ na poprawę funkcji lipoprotein HDL może mieć regularna konsumpcja polifenoli zawartych w oliwie z oliwek extra virgin i likopenu znajdującego się naturalnie w pomidorach i ich przetworach oraz systematyczny wysiłek fizyczny, a zwłaszcza trening siłowy. Ponadto istnieją doniesienia, że kurkumina, która stanowi główny bioaktywny składnik popularnej przyprawy indyjskiej, czyli kurkumy również może charakteryzować się korzystnym wpływem na polepszenie funkcji lipoprotein HDL, a także oprócz tego wykazuje silne działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne, przeciwangiogenne i przeciwnowotworowe.

Tagi: antyoksydanty u sportowców, cholesterol, trening siłowy, warzywa, zdrowe tłuszcze, zdrowie, zły cholesterol

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *