Różeniec górski (Rhodiola rosea) - porównanie suplementów i jak wybrać
- Co to jest różeniec górski?
- Jakie związki zawiera różeniec górski?
- Różeniec górski jako adaptogen
- Różeniec górski dla sportowców
- Jak wybrać suplement z różeńcem górskim?
- Porównanie suplementów z różeńcem górskim
- Kiedy przyjmować różeniec górski?
- Jak długo można stosować różeniec górski?
- Różeniec górski dla dzieci i w ciąży?
- Różeniec górski a leki
- Różeniec górski czy ashwagandha?
Różeniec górski (Rhodiola rosea) to roślina stosowana tradycyjnie w okresach stresu i zmęczenia. Suplementy z różeńcem różnią się rodzajem ekstraktu, jego standaryzacją i ilością w porcji. Wyjaśniamy, co zawiera różeniec, jak czytać etykietę, na co uważać i porównujemy dostępne preparaty.
Co to jest różeniec górski?
Różeniec górski to roślina rosnąca w chłodnych, górskich rejonach Europy, Azji i Ameryki Północnej. Swoją nazwę zawdzięcza różanemu zapachowi kłączy. Potocznie nazywany jest też złotym lub arktycznym korzeniem. W suplementach stosuje się ekstrakt z korzenia i kłącza.
W tradycyjnej medycynie ludowej różeniec był stosowany przy zmęczeniu i osłabieniu. Monografia Europejskiej Agencji Leków (EMA) opisuje tradycyjne stosowanie określonego ekstraktu z różeńca do czasowego łagodzenia objawów stresu, takich jak zmęczenie i osłabienie. Podstawą tej oceny jest długoletnie stosowanie; nie oznacza ona potwierdzenia działania każdego suplementu z różeńcem.
Jakie związki zawiera różeniec górski?
Fenylopropanoidy - rozawiny
Rozawina, rozyna i rozaryna to związki charakterystyczne dla gatunku Rhodiola rosea. Na ich zawartość standaryzuje się wiele ekstraktów, a deklarowana ilość rozawin pomaga odróżnić ekstrakt z różeńca górskiego od innych gatunków różeńca.

Pochodne fenyloetanolu - salidrozyd
Salidrozyd, wiridozyd i p-tyrozol to kolejna grupa związków fenolowych różeńca. Salidrozyd występuje też w innych gatunkach różeńca. Część ekstraktów standaryzuje się na rozawiny, część na salidrozyd, a część na oba związki naraz.
Flawonoidy i proantocyjanidyny
Różeniec zawiera też flawonoidy, m.in. rutynę i kwercetynę, oraz proantocyjanidyny. To związki o działaniu przeciwutleniającym, obecne także w wielu warzywach i owocach.

Różeniec górski jako adaptogen
Adaptogenami nazywa się rośliny, które mają wspierać organizm w przystosowaniu się do stresu. Różeniec, obok ashwagandhy i żeń-szenia, jest jednym z najczęściej wymienianych przykładów. To pojęcie z obszaru ziołolecznictwa, a nie kategoria naukowa czy prawna, dlatego nie należy go traktować jako obietnicy konkretnego efektu.
Różeniec górski dla sportowców
Różeniec bywa wybierany przez osoby trenujące w okresach dużego obciążenia. Badania dotyczące jego wpływu na wydolność są jednak nieliczne i dają niejednoznaczne wyniki, więc nie można obiecywać poprawy wyników sportowych. Różeniec nie zastąpi odpowiedniej regeneracji, snu i diety.
Jak wybrać suplement z różeńcem górskim?
- Sprawdź standaryzację - etykieta powinna podawać, na co ekstrakt jest standaryzowany (rozawiny, salidrozyd lub oba) i w jakim procencie. Rozawin i salidrozydu nie można porównywać wprost, bo to różne związki.
- Policz ilość w porcji - liczy się ilość ekstraktu i związków markerowych w zalecanej dziennej porcji, a nie w kapsułce czy tabletce. Zespół ds. Suplementów Diety przy GIS (uchwała 2/2021) zaleca, by w dziennej porcji było nie więcej niż 15 mg rozawin i 5 mg salidrozydów.
- Zwróć uwagę na formę - kapsułki, tabletki (czasem do dzielenia) albo płyn.
- Porównaj koszt - przelicz cenę na porcję i na ilość ekstraktu.
- Sprawdź skład - preparat jednoskładnikowy czy mieszanka z innymi roślinami.
Porównanie suplementów z różeńcem górskim
Porównujemy preparaty dostępne w naszym sklepie. Ceny pochodzą z dnia aktualizacji artykułu i mogą się zmieniać.
Apollo's Hegemony Rhodiola Tabs 90 tabletek
Ekstrakt z korzenia różeńca standaryzowany na 3% salidrozydów. Porcja to ¼ tabletki: 125 mg ekstraktu, w tym 3,75 mg salidrozydów. Opakowanie wystarcza na 360 porcji, więc koszt porcji to ok. 0,25 zł, a 100 mg ekstraktu ok. 0,20 zł. Tabletkę trzeba dzielić.
Aliness Rhodiola Rosea 500 mg 60 kapsułek
Ekstrakt standaryzowany na rozawiny i salidrozyd. Porcja to 1 kapsułka: 500 mg ekstraktu, w tym 15 mg rozawin i 5 mg salidrozydu. Opakowanie wystarcza na 60 porcji, koszt porcji to ok. 1 zł, a 100 mg ekstraktu ok. 0,20 zł.
Koszt 100 mg ekstraktu jest w obu preparatach zbliżony. Różnią się jednak wielkością porcji i standaryzacją, dlatego sama cena porcji nie rozstrzyga, który będzie lepszym wyborem.
Mieszanka: Hepatica Rhodiola & Siberian Ginseng 90 kapsułek
To nie jest preparat jednoskładnikowy, dlatego pokazujemy go osobno. Kapsułka zawiera 140 mg ekstraktu z różeńca (4,2 mg rozawin) i 85 mg ekstraktu z żeń-szenia syberyjskiego. Koszt porcji to ok. 0,46 zł.
Zobacz Hepatica Rhodiola & Siberian Ginseng
Kiedy przyjmować różeniec górski?
Najczęściej rano lub w pierwszej połowie dnia, zgodnie z zaleceniem na etykiecie. Część osób zgłasza po różeńcu trudności z zasypianiem, dlatego lepiej nie przyjmować go wieczorem.
Jak długo można stosować różeniec górski?
W badaniach różeniec stosowano zwykle przez kilka tygodni, najczęściej do 12. Według monografii EMA, jeśli objawy zmęczenia i stresu utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie stosowania, warto skonsultować się z lekarzem. Możliwe działania niepożądane to m.in. zawroty i bóle głowy, bezsenność i suchość w ustach.
Różeniec górski dla dzieci i w ciąży?
Nie. Suplementy z różeńcem nie są przeznaczone dla dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią. Takie ostrzeżenie zaleca Zespół ds. Suplementów Diety przy GIS, a monografia EMA opisuje stosowanie wyłącznie u dorosłych.
Różeniec górski a leki
Różeniec może wchodzić w interakcje z lekami, m.in. przeciwdepresyjnymi i stosowanymi przy nadciśnieniu. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, stosowanie różeńca skonsultuj z lekarzem.
Różeniec górski czy ashwagandha?
Oba zioła zalicza się do adaptogenów, ale to różne rośliny o innym składzie. Ashwagandhę częściej wybiera się wieczorem, różeniec raczej rano. Dla obu zespół przy GIS określił zalecane maksymalne ilości i ostrzeżenia, więc przy łączeniu preparatów sprawdź etykiety obu produktów.
Porównaj skład i ilość ekstraktu w porcji dostępnych preparatów.
Źródła:
-
European Medicines Agency, Rhodiolae roseae rhizoma et radix - herbal medicinal product (monografia, rewizja 2024). https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/rhodiolae-roseae-rhizoma-et-radix
-
NIH National Center for Complementary and Integrative Health, Rhodiola. https://www.nccih.nih.gov/health/rhodiola
-
Główny Inspektorat Sanitarny, Zespół do spraw Suplementów Diety określił warunki stosowania preparatów z Tribulus terrestris L. oraz Rhodiola rosea (uchwała 2/2021). https://www.gov.pl/web/gis/zespol-do-spraw-suplementow-diety-okreslil-maksymalne-poziomy-wapnia-i-potasu-oraz-warunki-stosowania-preparatow-z-tribulus-terrestris-l-oraz-rhodiola-rosea-jako-skladnikow-suplementow-diety