Aktywna forma witaminy B6, pirydoksal-5-fosforan (P5P), służy jako kofaktor dla ponad 150 enzymów w organizmie, w tym reakcji transsulfuracji i dekarboksylacji. Reakcje te katalizują syntezę dopaminy, serotoniny, kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) i histaminy oraz metabolizm homocysteiny i tryptofanu.
Witamina B6 w organizmie
W osoczu 70-80% witaminy B6 występuje jako P5P. Niższy jej poziom może być powiązany z markerami stanu zapalnego. Badania pokazują, że stan zapalny zwiększa wychwyt P5P do tkanek, znacznie zmniejszając wolną jego pulę dla osocza i wątroby.
Niskie poziomy w osoczu obserwuje się również w wielu chorobach, w tym chorobach układu krążenia, nowotworach, reumatoidalnym zapaleniu stawów, nieswoistym zapaleniu jelit i cukrzycy.
Funkcje P5P
P5P jest niezbędne dla funkcji dwóch enzymów beta-syntazy cystationu (CBS) oraz γ-liazy cystiationu (CSE) w transulfuracji homocysteiny do cysteiny – procesowi przeciwdziałającemu akumulacji homocysteiny. Ma to również kluczowe znaczenie dla detoksykacji, ponieważ 20-50% cysteiny wytwarzanej na tym szlaku jest wykorzystywane do syntezy glutationu. Dlatego osoby z wariacjami genetycznymi (SNP), które spowalniają aktywność CBS lub te ze zwiększonym poziomem homocysteiny, mogą wymagać dodatkowej suplementacji P5P.
Ponieważ ludzie nie są w stanie syntetyzować P5P de novo, wymagane jest regularne jej przyjmowanie ze źródłami dietetycznymi. Mięso, nabiał, orzechy, ziemniaki i kilka owoców i warzyw dostarczają P5P, chociaż nie jest to główna postać witaminy B6 w żywności pochodzenia roślinnego. Wiadomo że wątroba reguluje metabolizm P5P; Jednak badania wykazały również, że komórki jelitowe odgrywają istotną w tym rolę, a wszystkie enzymy biorące udział w metabolizmie witaminy B6 są obecne w komórkach jelit.
Zdrowie wątroby i środowiska jelitowego ma kluczowe znaczenie dla odpowiedniej dostępności P5P. Jedno z badań wykazało, że
suplementacja P5P zamiast chlorowodorku pirydoksyny była konieczna u pacjentów z marskością wątroby, ze względu na trudności w fosfatyzowaniu pirydoksyny do P5P przez wątrobę .
Dlatego w przypadku chorób wątroby, niedoboru cynku lub niektórych mutacji genetycznych może być konieczna dodatkowa suplementacja P5P.
Czy P-5-P jest naprawdę lepszy niż „zwykła” witamina B6?
5-fosforan pirydoksalu, czasami nazywany P-5-P lub PLP, jest
aktywną formą witaminy B6 (pirydoksyny). Większość suplementów dostarcza pirydoksyny w postaci B6, chociaż niektóre zawierają pirydoksal-5-fosforan lub kombinację obu tych substancji. Przyjmowane w zalecanych dawkach, obie formy wydają się być względnie bezpieczne i mają podobną biodostępność dla większości ludzi. Jednakże P5P wydaje się być bardziej skuteczne w suplementacji, dla ludzi ze schorzeniami układu trawiennego. Na co jeszcze zwrócić uwagę przy wyborze kompleksu z witaminą B6, piszemy w artykule o tym, jak dobierać
witaminy z grupy B.
